Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/5642 K.2015/2519

Davacı, Kurumca yapılan takip işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... Bakır tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının dava dışı .... hakkındaki 2009/10145 sayılı icra takibinde teminat verdiği 15.000,00TL ana para ve ferileri dışında borçlu olmadığının tespiti ile bu tutarın takip dosyasına ödenmesinden sonra davacı adına yapılan takip işlemleri ile 34 HS 0804 plakalı aracı üzerindeki haczin kaldırılması talebine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 2009/10145 sayılı takip dosyasında 15.000,00TL ana para ve ferileri dışında borçlu olmadığının tespitine, ... plakalı araç üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, dava dışı .... şirket yetkilisi ...'ün 07.02.2012 tarihinde tecil ve taksitlendirme talep formu doldurduğu, davacının aynı tarihte, ....'nin 2007/2-2011/12 dönemine ilişkin 80.000 Lira tutarındaki borcunun, 15.000,00 TL borcuna ve bu tutara bu tarihten sonra ödenmesine kadar geçecek süre için işleyecek ferilerine karşılık özellikle 52 DN 995 plakalı aracını teminat olarak gösterdiğini beyan ettiği, 13.04.2012 tarihli 7.145.731 sayılı dilekçesi ile ... araçla teminat değişikliğinde bulunduğu, Kurumun 28.02.2012 tarihli kararı ile söz konusu araç üzerine haciz koyduğu,

davacının 07.05.2013 tarihli talebi ile dilekçe tarihi itibariyle borcun kabul ettiği kısmı olan 15.000,00TL miktarı 07.02.2012 tarihinden itibaren ferisiyle ödeyerek adına kayıtlı araç üzerindeki rehin dahil takyidatların kaldırılmasını istediği, Kurumun 08.05.2013 tarihli cevabi yazısı ile 6183 sayılı Yasa'nın 48.maddesine göre teminatın borcun tamamına ilişkin olduğunu, borç toplamı 66.999,68 Liranın 7 gün içinde ödenmemesi halinde 6183 sayılı Yasa'nın 56.maddesi uyarınca teminatın paraya çevrileceğini belirterek davacının talebini reddettiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın dayanağı 6183 sayılı Yasa'nın 48.maddesinde düzenlenmiş olup "tecil" başlıklı hükmün 1. ve 2.fıkralarında; "Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir.

Şu kadar ki, amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı ellibin Yeni Türk Lirasını (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı ellibin Yeni Türk Lirasını aşan kısmın yarısıdır.

Bakanlar Kurulu; bu tutarı on katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkilidir..." şeklinde düzenlenmiş olup 4.fıkrasında. "Haciz yapılmışsa mahcuz mal, değeri tutarınca teminat yerine geçer.

Tecil edilen amme alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminat iade edilir.

Ancak, mahcuz malların değeri tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat tutarından fazla olması halinde, tatbik edilen hacizler, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borç tutarı mahcuz mal değerinin altına inmediği müddetçe kaldırılmaz.

Tecilli borca karşılık alınan teminat ise, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borç tutarının zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davacının 5510 sayılı Yasa'nın 81.maddesine göre dava dışı ...'ni temsile ve imzaya yetkili olmadığından yola çıkarak davanın kabülüne karar verildiği anlaşılmış ise de olayda uyuşmazlık davacının dava dışı şirketin borcuna gösterdiği teminata ilişkin olup 6183 sayılı Yasa'nın 48.maddesinin değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, somut olaydaki uyuşmazlıkta 6183 sayılı Yasa'nın 48.maddesinin değerlendirilmesi ile sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.