Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/7007 K.2015/8178

Davacı-k.davalı, kesilen aylığın tekrar bağlanmasına, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, biriken aylıkların faizleriyle birlikte tahsiline, Davalı-k.davacı, yersiz olarak ödenen maaşın faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, asıl dava dosyası yönünden reddine, birleşen dava dosyası yönünden davacı Kurumun davalı ...'a yönelik davasının kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava konusu, asıl dava dosyası bakımından davacının/ birleşen dosya davalısının 08/02/2006- 22/02/2006 tarihleri arasında 1075062 nolu işyerinde geçen çalışma süresinin ve buna bağlı olarak 01/04/2006 tarihinden itibaren bağlanan emekli aylıklarının iptaline ve borç çıkartılmasına ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren tekrar bağlanarak faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemlerine, birleşen dava dosyası bakımından ise davacıya/ birleşen dava davalısına haksız ödendiği tespit edilen 01/04/2006- 23/08/2010 tarihleri arasına ait 30.626,32 TL nin yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, Asıl dava dosyasında davanın reddine, birleşen dava dosyasında ise davacı/ birleşen dosyada davalı ...' a yönelik davanın kabulü ile, yersiz ödenen 30.626,32 TL emekli aylığının her bir aylığın ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... 'dan alınarak davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının/birleşen dosya davalısının 13.11.1980- 31.12.1980 ve 09.08.1983-25.10.1983 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı bulunduğu, 01.01.1981- 11.08.1981 tarihleri arasında 220 gün askerlik borçlanması bulunduğu, 01.03.1990-30.11.1996, 01.12.1996-31.12.2003 ve 01.03.2006- 31.03.2006 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalılğının bulunduğu, 08.02.2006- 22.02.2006 tarihleri arasında 15 gün 1075062 sicil numaralı işyerinden 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı bildiriminin bulunduğu, 01.04.2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı,

... ve ... isimli kişilerin muhasebecisi oldukları işyerlerinde sahte sigortalı bildirim yaptıklarına dair yapılan soruşturma neticesinde 29.10.2010 tarihli denetim raporu ile davacının/birleşen dosya davalısının 1075062 sicil numaralı işyerinden 08.02.2006- 22.02.2006 tarihleri arasında bildirimi yapılan 15 günlük sürenin iptaline karar verildiği, iptal edilen hizmeti dışındaki süreler emekli olmasına yetmediğinden 01.04.2006- 23.08.2010 tarihlerinde yersiz olarak ödenen 30.626,32 TL'nin borç çıkartıldığı,

davacı ve ... ile ... hakkında dolandırıcılık suçundan yapılan yargılamada Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesi' nce tüm sanıklar hakkında delil yetersizliğinden beraat kararı verildiği, kararın kesinleştiğine dair dosya kapsamında bir bilgi bulunmadığı, aynı zamanda bordro tanığı olan davacı tanığı ...' ın ustabaşı olarak çalıştığını, inşaatta sökülen demirler olduğundan davacıyı bu sökülen demirleri beklemek için kısa süreliğine gece bekçisi olarak kendisinin işe alındığını beyan ettiği ve iptal edilen sürede davacının çalıştığını doğruladığı,

dinlenen diğer bordro tanıklarının ise inşaatın ustabaşının ... olduğunu doğruladıkları, ancak davacıyı tanımadıklarını ve inşaatta gece bekçisi bulunmadığını beyan ettikleri, ancak bu tanıkların da 1075062 sicil numaralı işyerindeki sigortalılıkları aynı müfettiş raporu ile iptal edildiğinden bordro tanığı sıfatlarının ortadan kalktığı anlaşılmıştır.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, davacının/birleşen dosya davalısının iptal edilen 08.02.2006- 22.02.2006 tarihleri arasında bildirimi yapılan 15 günlük sürenin öncesinde ve sonrasında isteğe bağlı sigortalılığının bulunduğu, iptal edilen çalışmasının sadece 15 günlük bir çalışma olup davacının bu süreyi de bu sürenin öncesinde ve sonrasında yaptığı gibi isteğe bağlı sigortalılık olarak hizmetlerine ekleyebilme imkanı varken sadece 15 günlük bir süre için sahte sigortalılık yaptırmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, kaldı ki iptal edilen 15 günlük süredeki tek bordro tanığı olan davacı tanığı ...' ın davacının/ birleşen dosya davalısının çalışmasını doğruladığı nazara alındığında mahkemece asıl davanın reddi ile birleşen dava dosyası yönünden davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş; yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda asıl dava dosyası yönünden davanın kabulüne, birleşen dava dosyası yönünden ise davanın reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.