Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/857 K.2014/22443

Davacı, 1994-2002 yılları arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 1994-2002 yılları arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1994-2002 yılları arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı 6100 sayılı HMK 297 (1086 sayılı HUMK 388.mad.) maddesinde belirtilmiştir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının bazı belgelerde 01/08/1998-31/12/1999 ve 01/08/2002-31/12/2002 tarihleri arası bazı belgelerde ise, 01/11/1994-08/06/2011 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiği, teslim ettiği ürünlerden ilk defa Temmuz/1998 tarihi olmak üzere takip eden 1999 ve 2002 yıllarında prim kesintisinin yapıldığı, tanık beyanlarında davacının tarımla uğraştığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davacı adına iki tane sigortalılık tescil kaydı olup bunlardan hangisinin Kurumca kabul edildiği açıklığa kavuşturulmadan, öte yandan sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihleri belirtilmeden infazda tereddüt yaratacak mahiyette karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, Kurumdan davacı adına kayıtlı gözüken 01/08/1998-31/12/1999 ve 01/08/2002-31/12/2002 tarihleri arası ile 01/11/1994-08/06/2011 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalılıklarından hangisinin kabul edildiği sorularak,

a-) eğer 01/11/1994-08/06/2011 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul ediliyorsa, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine,

b-) eğer 01/08/1998-31/12/1999 ve 01/08/2002-31/12/2002 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul ediliyorsa, bu defa Kurumca kabul edilen süreler dışında 01/08/1998-31/12/2002 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,

c-) hiç biri kabul edilmiyorsa 01/08/1998-31/12/2002 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.