Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/10149 K.2016/3014

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının prime esas brüt kazancının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının aylık net maaşının 1500 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş ictihadı gereğidir. Yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86/8. ve 506 sayılı Kanunun 79/10. maddeleri olan bu tür davalarda çalışma olgusu hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının davalı işyerinde kaynak ustası/kaynakçı olarak çalıştığı, hizmet cetveline göre 28.07.2011-08.08.2012 arası hizmetinin asgari ücret üzerinden bildirildiği, dönem bordrolarının ve ücret bordrolarının dosyada bulunmadığı,davacı tanıklarının davacının ortalama 1500 TL ücretle çalıştığı ve ücretlerin bir kısmının bankaya yatırılıp kalan kısmının elden ödendiğini beyan ettiği,davalı tanıklarının ise asgari ücretle çalıştığı ve elden ödeme uygulaması olmadığını beyan ettikleri,mahkemece emsal ücret araştırması yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece dönem bordroları ve ücret bordroları celbedilmeden , imzalı ücret bordrosu bulunup bulunmadığı, davalı işverenin kapasitesi, işin niteliği, davacının kıdemi, benzer işi yapan işçilerin aldığı ücret vs. de araştırılmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, ihtilaf konusu döneme ait ücret bordroları bulunup bulunmadığını araştırmak, ücret bordrolarının davacı tarafından imzalanmış olması halinde ,davacıya imzaların kendisine ait olup olmadığını açıklattırmak,ücret bordrolarının imzalı olması ve bu imzaların davacı tarafından inkar edilmemesi veya davacıya ait olduğunun yapılacak inceleme ile anlaşılması halinde ,işveren tarafından bildirilen miktar üzerinden ücret aldığı iddiasının ancak delil başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge ile ispatlanabileceği hususunu dikkate alarak karar vermektir.

İmzalı ücret bordrosu olmayan veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemler yönünden ise davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak,

elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının ve davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.