Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/12129 K.2015/18759

Davacılar, murisinin davalılardan işverene ait işyerinde 01/01/1975-30/05/1982 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, davacıların murisinin 01/01/1975 - 30/05/1982 tarihine kadar davalı Ünye Orman İşletme müdürlüğünde kesintisiz olarak çalışmış olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemenin 26/11/2012 tarihli ve 2011/260 E. -2012/592 K. no lu “davanın kısmen kabulü” şeklindeki kararı Dairemizin 07/04/2014 tarihli ve 2013/906 E. ve 2014/7169 K. no lu ilamı ile “davalı Orman İşletme Müdürlüğü nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini işyerinden istemek, işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek,

davacının dönem bordrolarındaki çalışmalarının dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek, davacının çalışmasını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir” denilmek suretiyle bozulmakla Mahkemesine gönderilmiş ,

Mahkemece bozma ilamına karşı verilen “uyma” kararı ile yargılamaya devam olununmuş ve yapılan yargılama neticesi davanın kısmen kabulü ile “davacıların murisi Kasım Keçeci'nin davalı Ünye Orman İşletme Müdürlüğü'nde 01/02/1977-30/05/1982 tarihleri arasında davalı kuruma bildirilen günler dışında eksik bildirilen 774 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine” karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, bozma ilamı sonrası davalı Orman İşletme Müdürlüğü İdaresine ait 1977/I-III dönem bordrolarının getirtildiği, Orman İşletme Müdürlüğü'nün cevabî yazısı ile Müdürlüklerinde davacılar murisine ait kaydın sadece icmal bordrolarında bulunduğu, başkaca bir kaydın olmadığı hususunun Mahkeme'ye bildirildiği, bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, bozma ilamı öncesi duruşmalarda dinlenen bordrolu tanık beyanları ile davacılar murisinin yılda 5(beş) aylık mevsimlik çalışmasının olduğunun kabulü ile yazılı şekilde sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, her ne kadar bozma ilamına “uyma” kararı verilmiş ise de davalı Orman İşletme Müdürlüğü'nce davacılar murisinin resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi rağmen Mahkemece ibraz edilememe nedeni araştırılmaksızın, nedenin haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıp dayanmadığı tespit edilmeksizin duruşmalarda dinlenen bordrolu tanık beyanları ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Uyulmasına karar verilen Dairemize ait bozma ilamında açıkça bu hususun belirtilmesine rağmen Mahkemece bozma kararı gerekleri yerine getirilmediği anlaşılmakla 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yapılacak iş, davalı Orman İşletme Müdürlüğü'nce davacılar murisinin kaydının yer aldığı icmal bordrosu dışında başkaca belgenin Müdürlükleri nezdinde olmadığının belirtilmesi karşısında başkaca resmi kaydın ve yazılı ücret belgelerinin ibraz edilememe nedenini davalı Orman İşletme Müdürlüğü'ne sormak, verilecek cevabî yazı doğrultusunda davalı idare nezdinde muris sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir nedene (sel, yangın v.b. nedenlerle kaybolması gibi) dayanması halinde dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek,

aksi halde davalı işyerinin bir kamu kuruluşu olduğu ve davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılmasının ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesinin esas olduğu göz önünde bulundurularak resmi kayıtlarda yer alan çalışma sürelerini tespit etmek ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde davalı Kurum ve Orman İşetme Müdürlüğü vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.