Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/12714 K.2015/17188

Davacı, davalı kurumca düzenlenen ödeme emirlerinin iptaline aleyhine başlatılmış olan icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; dava dışı Uyanlar Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.’'nin, Kurumun 6183 sayılı Kanun'a göre, 2009/12638 takip sayılı dosyasında takip edilen prim borcunun tahsili amacıyla davacı adına mezkur dava dışı şirket ortağı olan C.L.E.N Kalıp Aaparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin ortağı sıfatıyla hissesi oranıda çıkarılan ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının dönemde 1/7 oranında hisse sahibi olduğu C.L.E.N. Ltd. Şti.'nin, davaya konu ödeme emrinin dayanağı prim alacaklarının vade ve tahakkuk dönemlerinde dava dışı borçlu şirket Uyarlar Ltd. Şti.'nin temsil ve ilzama yetkili müdürü olması nedeniyle, davacının Uyarlar Ltd.

Şti.'nin borcunun 1/7'sinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, bilirkişi raporundaki değerlendirme doğrultusunda davaya konu 2009/12638 Takip sayılı dosyadan davacı hakkında düzenlemiş 25/06/2024 tarih, 9427638 sayılı ödeme emrinin,16.327,53 TL asıl alacak, 13.735,97 TL gecikme zammı olmak üzere, toplam 30.063,50 TL'lik kısmının iptalinin gerektiği, bu kısım bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği.

2.721,25 TL asıl alacak, 2,28933 TL gecikme zammı olmak üzere, 5.010,58 TL'lik kısmının hukuka uygun olduğu, bu kısım bakımından davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 25.06.2014 tarih 9427638 sayı 2009/12638 takip sayılı dosyasında takip edilen borcun 2008/4 ila 12. ay dönemlerine ait prim borcu olduğu, davalı Kurum'un borcun tahsili ile ilgili olarak öncelikle dava dışı şirkete ve şirket ortağı olan C.L.E.N Kalıp Aparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd.

Şti.'ne takip başlatıp başlatmadığı ve alacağın semeresiz kalıp kalmadığına ilişkin bir araştırma yapılmadığı, dava dışı borçlu Uyanlar Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.’'nin borç döneminden önceki ünvanının Kılıç Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, 05.02.2007 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'ne göre dava dışı borçlu Uyanlar Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd.

Şti.'nin % 50'şer hisse oranlarıyla Abdullah Özdemir ve C.L.E.N Kalıp Aaparat -Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin ortakları olduğu, Bursa 2. Noterliği'nin 19/01/2007 tarih e 01224 yevmiye sayısıyla tasdikli ana sözleşmesine göre, ilk 5 yıllık sürede Abdullah Özdemir ve şirket ortağı C.L.E.N Kalıp Aaparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd.

Şti.'nin ortağı olan İdris Seven'nin münferit imzalarıyla şirketin temsil ve ilzam olunacağı, 09.08.2009 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'ne göre Bursa 8. Noterliği'nin 23.06.2009 tarih 9822 yevmiye sayılı hisse devir sözleşmesiyle C.L.E.N Ltd. Şti'nin, borçlu Uyanlar Ltd. Ltd. Şti. ortaklığından ayrıldığı, davacının C.L.E.N Ltd. Şti. ortağı olduğu ancak, mezkur şirketteki hisse durumunun Ticaret Sicil bilgilerinden araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarını oluşturan, 506 sayılı Yasa’nın 80/12. maddesinde; sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkililerinin Kurum'a karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,

5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesinde de Kurum'un sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanun'da belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kurum'a karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Öte yandan, 6183 sayılı Yasa'nın 35. maddesinde de, ( Değişik madde: 22.07.1998 - 4369/21. m. ) limited şirket ortakları ( Değişik ibare: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m. ) şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.

(Ek fıkra: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m.) Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

(Ek fıkra: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m.) Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

Bir sermaye şirketi türü olan limited şirketlerde ortaklar açısından sınırlı sorumluluk ilkesi geçerlidir. Ortağın asıl borcu, taahhüt ettiği sermayeyi ödemektir. Sermaye borcunu tam olarak yerine getiren ortağın sorumluluğu sona ermektedir. Türk Hukukunda ortaklar, limited şirketin borçlarından şahsen sorumlu değildirler. Başka bir ifade ile, limited şirket, iki veya daha fazla gerçek ve tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı altında kurulup, iktisadi konularda faaliyet gösteren, ortaklık borçlarından sadece ortaklığın malvarlığı ile sınırlı olarak sorumlu bulunduğu, esas sermayesi muayyen ve bu sermaye ortakların sermaye paylarının toplamına eşit olan ortaklıktır. Ortakların sorumluluğu sadece ortaklığa karşıdır ve esas sermaye payı ile sınırlıdır.

İlke olarak kanun, ortaklarla limited şirket alacaklıları arasında bir ilişki kurmamış, alacaklılara gereğinde ortaklara başvurma imkanını tanımamıştır. Bu ilkenin üç istisnası vardır. Birincisi, TTK.nun 532/f.3 maddesindeki açığı kapama yükümü, ikincisi selef sıfatıyla sorumluluk (TTK.529, 530 ve 531 maddeleri) ve üçüncüsü ise kamu borçlarından ortakların sorumluluğudur.

Somut olayda, davacının alt ortak olan C.L.E.N Ltd. Şti. ortağı olduğu ancak, mezkur şirketteki hisse durumunun Ticaret Sicil bilgilerinden araştırılmadığı, mahkemece borçların 6183 sayılı Yasa'nın 35. maddesi gereğince tahsili bakımından öncelikle dava dışı borçlu Uyanlar Ltd. Şti.'ne takip başlatılıp başlatılmadığı, takip başlatılmış ise şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilip edilemeyeceğinin araştırılmadığı, bu araştırma yapıldıktan sonra, eğer borçlu Uyanlar Ltd.

Şti.'den borcun tasil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde; davacının da ortağı olduğu, C.L.E.N Ltd. Şti. 'ne takip başlatılıp başlatılmadığı, takip başlatılmış ise şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilip edilemeyeceğinin araştırılmadığı, bu araştırma da yapıldıktan sonra, eğer dava dışı ortak C.L.E.N Ltd.

Şti. 'den borcun tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması durumunda davacı hakkında dava dışı şirket borçları ilgili takip başlatılması ve ödeme emri tebliğ edilmesinin mümkün olduğu, ancak bu durumda davacının amme alacağından şirketteki hissesi oranında sorumlu olabileceği, prim borcu ile ilgili olarak doğrudan Ltd. Şti. ortağına takip başlatılmasının mümkün olmadığı açıktır.

Mahkemece yukarıda açıklanın hususlarda araştırma yapmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş, borcun, 6183 sayılı Yasa'nın 35. maddesi gereğince şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilip edilemeyeceğini araştırmak, borçların şirketten tahsil edilemememesi durumununda davacının şirketteki hissesi oranında borçlardan sorumlu olacağına karar vermekten ibarettir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.