Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/13494 K.2015/17447

Davacı, 29/04/2008-31/08/2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının sigortalı çalışma olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının Avukat ...'un avukatlık bürosunda 29.04.2008-31.08.2008 tarihleri arasında işyerinde geçen ancak... raporu doğrultusunda iptaline karar verilen sigortalı çalışmalarının tespiti ve kurum işleminin iptaline ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı ... tarafından iptal edilen 2008 yılına ait 4-5-6-7-8. aylara ilişkin çalışmalarının geçerli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dairemizin 2013/2259 E.,2014/2283 K. sayılı, 13.2.2014 tarihli bozma ilamında “ Mahkemece, davacının 2008/4-5-6-7-8. ayları arasında ...'un işyerinde geçen çalışmalarının eylemli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de 506 sayılı Yasa'nın 130.maddesine göre aksi kanıtlanana kadar geçerli olan kontrol memuru raporundaki tespitlerin doğru olmadığını kanıtlayacak yazılı belgenin olması gerekir.

Ayrıca davacının çalıştığını iddia ettiği tarihte 15 yaşında olması, öğrenci olması ve 5510 sayılı yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girecek olması ... Raporunun doğruluğunu güçlendirmektedir. Her ne kadar davacı kısmi süreli çalıştığını iddia etmekte ise de iddia edilen çalışma hayatın olağan akışına aykırıdır. Davacı avukatlık bürosunda çalıştığını iddia etmekteyse de iddiada bulunduğu dönem için işverenine gelen tebligatı alması gerekir.

Avukatlık bürosu olduğuna göre komşu işyerlerinin olması, bunların resmi belgelerle tespit edilerek davacıyı tanıyıp tanımadıklarının araştırılması, ...un avukatlık ruhsatının dosya arasına alınması ve davacının okul kaydı ile devamsızlık durumunun araştırılması gerekir. Dosyada delil olarak davacı tarafından sunulan çalıştığını iddia ettiği dönem için eylemli çalışmayı kanıtlayacak yazılı belge bulunmamaktadığı” belirtilmiştir.

Bozma ilamı sonrasında mahkemece yapılan araştırmalar ve davcaı tarafın imha edildiği gerekçesiyle sunamadığı tebligatlar nedeniyle 30.6.2009 tarihli ... Raporunun aksi kanıtlanamamıştır.

Uyuşmazlık, davacının, davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilen sigortalı çalışmalarının 506 sayılı Yasa'nın 2 ve 6. maddelerine göre eylemli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Ayrıca 506 sayılı Kanunun 130. maddesinde, bu maddenin uygulamasında teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine sahip olanlar tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu, Kurumun, sigorta yoklama memurları aracılığıyla işyerlerinin mevcut durumları, faal olup olmadığı, sigortalı çalıştırılıp çalıştırılmadığı, çalıştırılıyorsa kimlerin, hangi sürede ve ücretle çalıştırıldıkları ve kendilerine verilecek benzeri görevlerde inceleme, araştırma, tespit ve yoklama yaptırabileceği hüküm altına alınmıştır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 59. maddesinde ise, bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetiminin, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütüleceği, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında belirledikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemlerin, yemin dışında her türlü kanıta dayandırılabileceği, bunlar tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu,

bu Kanunun uygulanması bakımından, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının, 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisine de sahip oldukları belirtilmiştir.

Somut olayda, mahkemece, davacının 2008/4-5-6-7-8. ayları arasında ...'un işyerinde geçen çalışmalarının eylemli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de 506 sayılı Yasa'nın 130.maddesine göre aksi kanıtlanana kadar geçerli olan kontrol memuru raporundaki tespitlerin doğru olmadığını kanıtlayacak yazılı belgenin olmaması, 15 yaşındaki çocuğun sadece ayda 2-8 gün aralıklarla sekreter mahiyetinde çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı bulunduğu, zaten avukatlık yapan birinin sadece haftasonu ...eleman çalıştırarak hukuki işlerinin idari etmesi mümkün bulunmadığından,

sonuç olarak hizmet akdi unsurları ve fiili çalışma bulunmadığından sigortalılık tescillerinin iptal edilmesi gerektiği yönündeki görüş, bulgu ve saptamaların yargılama aşamasında aksinin kanıtlanamadığı belirgindir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu istemin aynen hüküm altına alınması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.