Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/14806 K.2016/164

Davacı, ... pirim tevkifatını takip eden aybaşından itibaren ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının ... prim tevkifatını takip eden aybaşından itibaren ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile “davacının 01.11.1998-30.04.2008 tarihleri arasında davalı Kurum'un 2926 s.y. Yasa kapsamında sigortalısı olduğunun tespitine” karar verilmiştir.

1479 sayılı Yasa’nın 24.7.2003 tarihli 4956 sayılı Yasanın 43. maddesiyle değiştirilen Ek 19. maddesine göre “Bu kanunun yürürlük tarihinden önce kuruma kayıt ve tescili yapıldığı halde beş yıl ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanlar beş yıl ve daha fazla süre prim ödemeyenlerin sigortalılıkları, prim ödemesi bulunan sigortalının ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların sigortalılığı ise tescil tarihi itibariyle sigortalının müracaatına kadar askıya alınır. Bunu ilişkin usul ve esaslar kurumca belirlenir.”

5510 sayılı Kanun'un Geçici 17. maddesine göre de “Kendi adına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarının ödenmesine ilişkin kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde,

prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibariyle sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve sürelere ilişkin kurum alacakları takip edilmeyerek, kurum alacakları arasında yer verilemez.

Ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihlerindeki 80. maddenin ikinci fırkasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalılıkları öncekil kanunlara göre durdurulanlar içinde bu maddenin ikinci fıkrası uygulanır.” hükmünü içermektedir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacı adına 15/06/1998, 17/05/1999, 26/04/2000, 25/04/2001, 29/04/2003, 13/04/2004, 02/03/2005 tarihlerinde prim tevkifatı yapıldığı, davacının 01/07/1998-19/08/2010 tarihleri arası ile 24/01/2013 tarihinden itibaren devam eden ... sigortalılığının Kurum tarafından kabul edildiği, davacının 15/06/1998 ile 01/03/2003 tarihlerinde sigortalılık prim borcu ödemesinde bulunduğu, prim borcu nedeniyle 5510 sayılı Yasa'nın Geçici 17. maddesi gereği sigortalılığının durdurulduğu, buna göre 31/10/1998-01/05/2008 tarihleri arasında “19” kodu işlenmek suretiyle davacının sigortalılığının durdurulduğu,

24/01/2013 tarihinden itibaren devam eden ... sigortalılığının Kurum kayıtlarından görüldüğü, davacının 01/01/1997-19/08/2010 ile 24/01/2013-devam eden ziraat odası üyelik kaydının bulunduğu, Kurum'un 08/10/2014 tarihli cevabî yazısı ile davacının 01/07/1998 tarihinde tescil edildiği, davacı tarafından 01/11/1998-30/04/2008 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerinin ihya edilebileceğinin Mahkeme'ye bildirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; yukarıda anılan maddeler nazara alındığında davacı sigortalının ileride her zaman durdurulan sigortalılığına ait prim borcunu ödemek suretiyle sigortalı sayılmasının mümkün olmasına göre, Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.