Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/19475 K.2016/6514

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 138.289,58TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalılardan ....Turizm Seyahat İnş.A.Ş. vekilince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12/04/2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalılardan ...Turizm Seyahat İnş.A.Ş. vekili Avukat ... geldi. Karşı taraf ile diğer davalı adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal gerektirici nedenlere, temyiz edenin sıfatı ve temyizinin kapsamına göre davalı ...Tur.İnş.A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş sonucu vefat eden sigortalının anne, baba ve kardeşlerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece; davacı anne için 37.446,25-TL maddi-25.000,00-TL manevi, davacı baba için 19.843,33-TL maddi-25.000,00-TL manevi, davacı kardeşlerden ... için ayrı ayrı 5.000,00'erTL, Mehmet Şefik ve Zemzem için ise ayrı ayrı 7.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Dosyadaki öncelikli uyuşmazlık, maddi tazminatın belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Maddi tazminatın saptanmasında ise; zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, PMF 1931 yaşama tablosundan tespit olunan bakiye ömrü, iş görebilirlik çağı, iş görmezlik ve karşılık kusur oranları, Sosyal Sigortalar tarafından bağlanan peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan tazminat miktarının, işçinin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez.

Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tespit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, eğer davacının emekli olduğu tarih belli ise bu tarihe kadar aksi halde ise 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonrada bakiye ömrüne kadar (pasif)

dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı, hesap raporunun Yargıtay denetimine elverişli olması gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

Hal böyle iken somut olayda, kazalının muhtemel yaşama süresinin PMF 1931 yaşama tablosu yerine Dairemizce kabul görmeyen TRH-2010 yaşama tablosuna göre tespit edildiği ve yine sigortalının bilinmeyen dönem kazancının yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskonto yapılmak suretiyle belirlenmesi yerine %5 arttırılıp %5 iskonto yapılarak belirlendiği hesap bilirkişisi raporuna itimat ile neticeye varılması doğru olmamıştır.

Bunun yanında iş kazalarından kaynaklanan maddi tazminat davalarında zararın belirlenmesi sırasında ilke olarak öncelikle tazminat hesabını doğrudan etkileyecek olan kazalı sigortalının gerçek ücretinin açıkça ortaya konulması gerekmektedir. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olaya geldiğimizde ise davacıların(anne-baba) maddi zararlarının belirlenmesi sırasında davacı yan ve tanık anlatımları gözetilerek kazalı işçinin asgari ücretin yaklaşık 3.15 katı civarında ücret altığı varsayımı ile neticeye varıldığı anlaşılmaktadır. Oysa gerçek ücretin eldeki davadaki gibi tartışmalı olduğu durumlarda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak emsal işi yapan işçilerin aldığı ücretin araştırılması ile neticeye varılması gerekmektedir. İşbu davada ise böyle bir araştırma içerisine girilmeden maddi tazminat davaları neticelendirilmiş olup bu husus da ayrıca doğru görülmemiştir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacıların maddi tazminat talepleri bakımından kazalı işçinin yaptığı işe göre (tünel kalıp işçisi) bu nitelikteki birinin asgari ücret ile çalışmayacağı da kabul edilerek,... Bakanlığı, TUİK ve ilgili meslek kuruluşlarından bilinen devrede kazalının alabileceği ücretleri sormak, yine benzer iş yerlerinde çalışan ve emsal işi yapanların ücretlerini araştırmak ve böylelikle kazalı işçinin gerçek ücretini tereddütsüz olarak belirlemek.

Belirlenen bu gerçek ücrete göre ise davacıların maddi zararını PMF 1931 yaşama tablosundan yararlanılarak ayrıca davacıların bilinmeyen dönem zararını yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskonto yapılmak suretiyle yeniden hesaplatarak tüm delilleri ve özellikle 17.09.2015 tarihli ikinci kararın davacılarca temyiz edilmeyip bu noktada kararı temyiz eden davalı ...Tur.İnş.A.Ş. yararına oluşan usuli kazanılmış hak durumunu bir arada gözeterek sonucuna varmaktan ibarettir.

O halde, davalı ...Tur.İnş.A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve karar bozulmalıdır.