Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/19612 K.2016/12968

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının , 25.09.1999-29.07.2009 tarihleri arasında en son aylık 3.500 TL net ücretle, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de; bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. 1- Hizmet tespiti yönünden; Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtayın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 25.09.1999-18.05.2000,30.11.2001-15.03.2003,19.02.2005-20.07.2009 tarihleri arasında 1015193 sicil numaralı davalı işyerinden 2007/5-2008/9 aylar arası eksik gün neden bildirimi olmaksızın ayda 15 gün üzerinden, diğer dönemlerde ayda 30 gün üzerinden , 15.05.2004-20.01.2005 tarihleri arasında ise 1027536 sicil numaralı dava dışı ... şirketinden hizmetinin bildirildiği ,davalı şirket adına 1015193 sicil numarası ile tescilli işyerinin 16.01.1998 tarihinde yasa kapsamında alındığı,

işyerinin dönem bordrolarının dosyada bulunduğu,imza incelemesi sonucu işe giriş bildirgeleri üzerindeki imzaların davacıya ait olmadığının anlaşıldığı,davalı işverene ait ücret bordrolarının dosyada bulunmadığı , emsal ücret araştırmasının yapılmadığı, davalı şirket tarafından verilen 01.02.2008 tarihli evrakta davacının 3.500 Lira ücret aldığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, hizmet tespiti bakımından; davacı tanıklarının beyanlarının alınması ile yetinildiği, bu tanıklardan sadece bir tanesinin çalışmasının dönem bordrosunda kayıtlı olduğu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmiş olduğu anlaşılmış olup karar bu yönü ile usul ve yasaya aykırıdır. Yapılacak iş, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. 2- Ücret tespiti yönünden;

Yapılacak iş, davalı işyerinden ücret bordrolarını istemek, davacının imzasını içeren ücret bordrolarının veya başkaca yazılı ücret alma belgelerinin varlığı halinde bunları göz önüne alarak ücreti tespit etmek, aksi halde öncelikle davacının yaptığı işi somutlaştırıp netleştirmek, işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, davalı işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, davacının davalı işyerinde tam olarak ne iş yaptığını, görevinin ne olduğunu sormak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak,

işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığının belirlenmesi halinde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun anlaşılması halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yapmak,

elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.