Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/20383 K.2016/1576

Davacı, davalı Kurum tarafından gönderilen ödeme emirlerinin iptaliyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; dava dışı ... Ltd. Şti.'nin ... şubesinin Kurumun 6183 sayılı Kanun'a göre, 07/11/2014 tarih 15686950 sayı 2009/22592 takip numaralı ve 07/11/2014 tarih 15687559 sayı 2013/17218 takip numaralı takip dosyalarında takip edilen idari para cezası ve prim borçlarının tahsili amacıyla davacı adına dava dışı şirketin ... şubesini sevk ve idare ettiği gerekçesiyle çıkarılan ödeme emirlerinin iptali ve borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 31/03/2004 tarihinde askere sevk olduğu ve 30/09/2004 tarihinde terhis olduğu gerekçesiyle 07/11/2014 tarih 15686950 sayı 2009/22592 takip numaralı ödeme emrinin iptali ve borçlu olmadığının tespitine; 07/11/2014 tarih 15687559 sayı 2013/17218 takip numaralı ödeme emri bakımından da, davacının borç dönemlerinde dava dışı şirketin yöneticisi ve ortağı olmadığı, şirket çalışanı olduğu gerekçesiyle ödeme emrinin iptali ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davanın süresi içerisinde açıldığı, 07/11/2014 tarih 15686950 sayı 2009/22592 takip no'lu takip dosyasında takip edilen borcun 2004/8 dönemine ait idari para cezası borcu olduğu, 07/11/2014 tarih 15687559 sayı 2013/17218 no'lu takip dosyasında takip edilen borcun 2005/9 ila 2006/10 dönemlerine ait prim borcu olduğu, borcun Kurumun 30/06/2010 tarih 120740/İNC/08 sayılı denetim raporuna istinaden davacının borçlu şirketin ... şubesini sevk ve idare ettiği gerekçesiyle davacıya çıkartıldığı, davacının 31/03/2004 tarihinde askere sevk edildiği, 30/09/2004 tarihinde terhis edildiği,

davacının askere gitmeden 10/10/2001 ila 26/03/2004 tarihleri arasında ...'da 71078777 sicil numaralı borçlu şirkette sigortalı olarak çalıştığı, askerlik sonrasında ise 12/04/2005 ila 31/10/2006 tarihleri arasında dava dışı borçlu şirketin 1085104 sicil numaralı ... şubesinde sigortalı olarak çalıştığı, davaya konu ödeme emirlerinde ... şubesine ait işyeri sicil numarasının yazıldığı, dosyada ... şubesinin yönetici ve yetkilisine de gösteren -işyeri dosyası ve ticaret sicil kayıtlarının getirtilmediği,

davacının dava dışı borçlu şirket veya bu şirketin ... şubesinde temsil ve ilzama yetkili kişisi olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı ise 506 sayılı Kanunun 80, 5510 sayılı Kanunun 88 ve 6183 sayılı Kanunun 35. maddesi olup, davadaki sorunun bu maddeler ile birlikte değerlendirilerek çözüme kavuşturulması gerektiği ortadadır. 5510 sayılı Kanun'un yürürlük süresiyle ilgili 108/1-c maddesinde, Kanun'un 88. maddesinin 01/07/2008 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 80/12. maddesinde sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkililerinin kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,

5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesinde de Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesi 506 sayılı Kanunun 80/12. maddesinden farklı olarak, tüzelkişiliği haiz işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri yanında, şirket yönetim kurulu üyelerini de sorumlu tutmaktadır.

Öte yandan, 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde de, ( Değişik madde: 22.07.1998 - 4369/21. m. ) limited şirket ortakları ( Değişik ibare: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m. ) şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.

(Ek fıkra: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m.) Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

(Ek fıkra: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m.) Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

Somut olayda, borç dönemlerinde yürürlükte olan, 506 sayılı Kanun'un 80. maddesi ile 6183 sayılı Kanun'un 35. madde hükümlerinin uygulanması gerektiği, davacının 31/03/2004 tarihinde askere sevk edildiği, 30/09/2004 tarihinde terhis edildiği anlaşıldığından 2004/8. dönemini ihtiva eden 07/11/2014 tarih 15686950 sayı 2009/22592 takip numaralı ödeme emri bakımından mahkemece verilen kararın hukuka uygun olduğu, bu ödeme emri bakımından davacının sorumluluğunun sözkonusu olmadığı.

2005/9 ila 2006/10 dönemlerini ihtiva eden 07/11/2014 tarih 15687559 sayı 2013/17218 takip numaralı ödeme emri bakımından ise, mahkemece, dava dışı borçlu şirketin ... şubesinin işyeri dosyasının Kurum'dan getirtilerek davacının 2005/9 ila 2006/10 dönemleri arasında bildirgelerde imzası olan işyeri yönetici ve temsilcisi olup olmadığının araştırılmadığı, ... şubesini sevk ve idare eden imza ve ilzama yetkili kişi olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; 2005/9 ila 2006/10 dönemlerini ihtiva eden 07/11/2014 tarih 15687559 sayı 2013/17218 takip numaralı ödeme emri bakımından dava dışı borçlu şirketin ... şubesinin işyeri dosyasının Kurum'dan getirtilerek davacının 2005/9 ila 2006/10 dönemleri arasında bildirgelerde imzası olan işyeri yönetici ve temsilcisi olup olmadığını ve ... şubesini sevk ve idare eden imza ve ilzama yetkili kişi olup olmadığını araştırmak, davacının ... şubesinin temsil ve ilzama yetkili yöneticisi olduğunun anlaşılması halinde sorumluluk dönemini belirleyerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.