Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/20448 K.2016/183

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının Eylül 1984 – Eylül 1992 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 15.04.1988 – 30.09.1992 tarihleri arasında davalı işverene ait 36782 sicil numaralı ünvanlı işyerinde 1605 gün asgari ücretle çalıştığı, ancak 1253 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 36782 sicil numaralı davalı işyerinin 11.09.1985 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, bu işyerinden davacı adına 1986/3. döneminde 90 gün, 15.04.1988 tarihinden 1989/2. dönemine kadar 352 gün olan çalışmanın bildirildiği, ihtilaflı dönemde davacı adına ayrıca 20.09.1987 – 11.10.1987 tarihleri arasında 43441 sicil numaralı işyerinden çalışmaların bildirildiği görülmüştür.

Somut olayda; işyeri sicil dosyasının ve dönem bordrolarının getirtilmediği, bu nedenle dinlenen tanıkların bordro tanığı olup olmadığının tespit edilmediği, davalı işyerinin turistik bölgede bir otel olması nedeniyle çalışmalarının mevsimlik olup olmadığının araştırılmadığı, buna göre eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği, anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davalı işyerine ait sicil dosyası ile ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirmek, daha önce dinlenen tanıkların dava konusu dönemi kapsayacak şekilde bordro tanığı olup olmadıklarını denetlemek, ayrıca temin edilen bordrolardan ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, muhtarlık ve zabıta marifetiyle davacının çalışmalarını bilebilecek nitelikteki kişileri araştırıp tespit etmek,

çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, ayrıca davalı işyerinin turistik bölgede bulunan bir otel olduğunu göz önünde tutarak, gerek otelin kayıtlarını incelemek, gerek aynı bölgede bulunan otellere sorulmak ve gerekse de kolluk aracılığı ile araştırma yapmak suretiyle oteldeki çalışmaların mevsimlik olup olmadığını araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.