Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/299 K.2015/15116

Davacı, 06/12/2011 tarihli borçlandırma talebinin geçerli olduğunun ve prim borcunun bu talep tarihinde yürürlükte bulunan günlük asgari prim tutarı olan 8,93-TL üzerinden tahakkuku ile fark tutarının iadesinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 06.12.2011 tarihli borçlanma talebinin geçerli olduğunun ve prim borcunun talep tarihinde yürürlükte bulunan günlük asgari prim tutarı olan 8,93 TL üzerinden tahakkuku ile fark tutarının davacıya iade edilmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

6552 sayılı Kanun'un 28.maddesi ile değişik 3201 sayılı Kanun'un 1.maddesine göre; borçlanılması mümkün olan sigortalılık, işsizlik ve ev kadınlığı sürelerinin belgelendirilmesi gerekir. Buna "belgelendirme mecburiyeti" adı verilmektedir. Belgelendirilmeyen bir sürenin borçlandırılması mümkün değildir.

Belgelendirme mecburiyeti ilke olarak borçlanma başvurusunu yapan kişinin yükümlülüğünde ise de Kurum kanunların ve uluslararası sözleşmelerin verdiği yetkiye dayanarak yabancı ülke sosyal güvenlik kuruluşlarından belge ve bilgi isteme hakkına sahip olduğu gibi uyuşmazlığın dava konusu olması halinde, davanın kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek talep üzerine veya kendiliğinden uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan tüm hususlar mahkemece araştırılabilir.

Davacının sunduğu belgelerin sahte olduğuna dair şüphe bulunmayan hallerde, hakkın özünü ortadan kaldıracak veya Anayasal sosyal güvenlik hakkının kullanımını engelleyecek biçimde dar yoruma dayalı ve şekli unsurları öne çıkaran idari tasarruflarda bulunulması doğru olmadığı gibi Kurumun kendi üzerine düşen belge ve bilgi isteme hakkını gerekçesiz bir biçimde kullanmayarak tüm sorumluluğu sigortalıların üzerine yüklemesi de sosyal devlet ilkesine uygun düşmez.

Yönetmelik'in "Borçlanma başvurusunda istenilecek belgeler" başlıklı 7.maddesine göre borçlanma başvuruları, örneği Kurumca hazırlanan ve Kurumun Internet sayfasında yayımlanan .. Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi ile yapılır.

.. Borçlanma Talep Dilekçesinde, yurtdışında borçlanma kapsamında geçen sigortalılık veya ev kadını olarak geçen süreleri bulunan kişinin adı, soyadı, ..i kimlik numarası, borçlanılmak istenilen sürenin niteliği ve süresi, borçlanma miktarının hesabına esas bir günlük prime esas kazanç tutarı ve tebligat adresi ile..’de sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi geçen çalışmaları varsa kurumu, sigortalılık statüsü, sicil numarası ve süresi belirtilir.

Yurtdışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesine, 9 uncu maddede belirtilen ve borçlanılacak süreye uygun belge asıllarının eklenmesi zorunludur. Kurum, bu belgelerin aslı yerine örneğini ve borçlanma işlemini tamamlamak için ihtiyaç duyduğu diğer belgeleri istemeye yetkilidir.

Kurumun belge aslını istemesine rağmen sigortalının tasdikli örneğini sunduğu hallerde, belge aslının istenmesinde borçlanma işlemlerinin tamamlanması yönünden ortaya çıkan faydanın gerekçesi ile birlikte ortaya konulması gerekir.

Yönetmelik'in 8.maddesine göre borçlanma başvurusunda bulunanlar, yurtdışında geçen ve borçlanmaya esas olacak sürelerine ait Yönetmelik'in 9.maddesinde belirtilen belgelerden durumlarına uygun olanını, Kuruma ibraz etmekle belgelendirme mecburiyetlerini yerine getirmiş olurlar. Kurum, gerektiğinde sigortalılık sürelerinin tespiti için sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelerden idari yardım talebinde bulunabilir.

Yönetmelik'in 9.maddesinde borçlanma için Kuruma ibraz edilmek suretiyle belgelendirme mecburiyetine ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlayan belgeler, sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerde, sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde ve ülke ayrımı yapılmadan ev kadını olarak geçen sürelere ilişkin olmak üzere üç grupta toplanmıştır.

Yönetmelik'in 9.maddesine göre sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerde geçen sigortalılık veya işsizlik sürelerinin borçlanılabilmesi için talep sahiplerinin aşağıda açıklanan belgelerden durumlarına uygun olanını Kuruma ibraz etmeleri gerekmektedir.

1) Islak mühür ve imza olup olmadığına bakılmaksızın, çalışılan ülkede bağlı bulunulan sosyal sigorta kurumundan alınacak hizmet cetveli veya sigorta kartları.

2) Sigortalıların çalıştıkları işyerlerinin resmi kuruluşlara ait olması veya resmi kuruluşlarca ya da kamu kurumu olarak kabul edilen kuruluşlarca düzenlenmesi halinde, belgelerin ayrıca tasdikine gerek kalmaksızın, çalışılan ülkede işyerinin ait olduğu belediyelerce düzenlenmiş hizmet belgeleri, vergi dairelerince çalışılan sürelere ilişkin düzenlenmiş belgeler, iş bulma kurumlarınca işsizlikte geçen sürelere ilişkin verilen belgeler, ilgili meslek kuruluşları veya birliklerince veya diğer resmi kuruluşlarca verilen hizmet belgeleri.

3) Yurtdışında kendi adına ve hesabına çalışanların bağlı oldukları vergi dairesi, ilgili meslek kuruluşu veya birliklerince verilen hizmet belgesi.

4) Bulunulan ülkelerdeki ... konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgeleri.

Somut olayda, davacının ilk borçlanma talebi 06/12/2011 tarihli olup dilekçe ekinde yurt dışı hizmet belgesi ile eksiksiz doldurulmuş borçlanma talep dilekçesi bulunmaktadır.

Kurum 03/05/2012 tarihli yazı ile davacıdan borçlanma talep dilekçesini eksiksiz doldurmasını ve yurt dışında çalışmış olduğu ülke konsolosluğunca tanzim ve tasdik edilmiş çalışma belgesi aslının (3) ay içerisinde verilmesini talep etmiş ise de eksiksiz doldurulmuş borçlanma talep dilekçesi daha önce 06.12.2011 tarihinde Kuruma verildiği gibi ekinde sunulan 27.01.2010 tarihli hizmet belgesi örneği de Yönetmelik'in 7/3, 8 ve 9/1-a bendine uygundur. Bu belgenin asıl veya örnek olmasının borçlanma işlemlerine hiç bir etkisi bulunmadığı gibi Kurumca sahtecilik iddiasında da bulunulmamıştır.

Kurumun talebi üzerine davacı taraf 30.05.2012 tarihinde dilekçe ekinde 01.05.2012 tarihli...hizmet cetveli (yurt dışı hizmet belgesini) ve eksiksiz doldurulmuş borçlanma dilekçesini tekrar sunmuştur.

Davacı taraf 30.05.2012 tarihli dilekçesi ile (3) aylık sürenin sona erdiği 03.08.2012 tarihinden önce belgelendirme mecburiyetini yerine getirmiş olup mahkemece davacının 06/12/2011 tarihli borçlanma talebi geçerli kabul edilerek fark borçlanma bedelinin iadesine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.