Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/3098 K.2015/21632

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 08.06.1987 - 08.07.1987 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 08.06.1987-08.07.1987 tarihleri arasında davalı İlçe Tarım Müdürlüğünde Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,hükümde yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri İlçe Tarım Müdürlüğü olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğuna göre davacının tespitine karar verilen dönemde resmi kayıtların olmadığı tarihlerde ücretini nasıl aldığı hususu araştırılmadan, tanık sözlerine dayalı olarak çalışmanın kanıtlandığının kabul edilmesi doğru görülmemiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına Tarım, Orman ve Köy İşleri Bakanlığı Balya İlçe Müdürlüğü tarafından 08.06.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği, hizmet bildiriminde bulunulmadığı, G.. M..nde çalışan davacı ve bordro tanığı olan tanıkların çalışmayı doğruladığı, Gaziantep Fıstık Araştırma Müdürlüğü tarafından Balıkesir ilçelerine fıstık aşılamak için gönderildiklerini ve davacının da kendileri ile birlikte Gönen İlçe tarımMüdürlüğünde çalıştığını beyan ettikleri ama işe giriş bildirgesinin Balya İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş,öncelikle davacıya Gönen'de mi Balya'da mı çalıştığını açıklatmak, ihtilaflı döneme ait Gönen ve Balya İlçe Tarım Müdürlüklerinden ücret bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı örneklerini getirtmek, davacının bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin tüm belgeleri getirtmek, Gaziantep Fıstık Arştırma Müdürlüğü'nün bu dönemde kimleri nerelerde fıstık aşılama işi için görevlendirdiğini sormak, çalıştığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak, Müdürlüğün muhasebecisi ve müdürlerinin dinlenerek davacının ücretini nasıl aldığını ortaya koymak,

davacıdan bu tarihler arasında ücret ödendiğini kanıtlayan belge olup olmadığını sormak, varsa mahkemeye sunması için süre vermek, kamu kuruluşlarında geçen çalışmanın yazılı belge ile kanıtlanması asıl olduğundan ancak ücretin başkaca şekilde ödendiği fiili, somut olarak ortaya koyulduğu,

resmi kayıtlara geçmeyen ücret ödemesinin gerekçesi ile açıklanması halinde, bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.