Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/3449 K.2015/11216

Davacı, Kurum tarafından gönderilen ödeme emirlerinin ve takiplerin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre,davalı Kurum'un tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine. 2-Dava, davacının davalı Kurum tarafından düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, 06/07/2004 tarihinde yürürlüğe giren 24/06/2004 tarih ve 5198 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik öncesi ve sonrası tahsil zaman aşımı sürelerine ilişkin uygulama nazara alınarak yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını, 506 sayılı Kanun'un 80/13. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 88/20. maddesi oluşturmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 506 sayılı Yasa’nın 80/12. maddesinde: Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkililerinin kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,

5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesinde de Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Görüldüğü gibi gerek 506 sayılı Yasa'nın 80. ve gerekse 5510 sayılı Yasa'nın 88. Maddesindeki düzenlemeler uyarınca, sigorta primlerini süresinde tahakkuk ve tediye etmeyen üst düzey yöneticilerinin sorumluluğu "haklı sebep olmaksızın ödememe" hali ile sınırlı tutulmuştur.

Öte yandan; iflasın ertelenmesi, İcra ve İflas Yasasının 79’uncu maddesinde düzenlenmiş olup, “borca batık durumda olan (aktifi pasifini karşılamayan) bir sermaye şirketi veya kooperatif hakkında, Ticaret Mahkemesi’nce iflas kararı verilmeyerek, önerilen iyileştirme projesi çerçevesinde borca batık durumdan kurtulmalarını sağlayan ve iflaslarını önleyen bir kurum”dur. Anılan Yasanın 179/b,I maddesi uyarınca, erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler de durur. Bu sonuç yasadan doğduğundan, Mahkemenin kararında ayrıca belirtmesine gerek olmadan ve ilan edilmese dahi gerçekleşir.

Bu bağlamda. İcra ve İflas Yasasının 179’uncu maddesi uyarınca iflasının ertelenmesine karar verilen ve malvarlığının korunması için gerekli tedbirler alınan şirketten, anılan Yasanın 179/b maddesindeki “Erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz...” düzenlemesi uyarınca primler tahsil edilemeyecektir.

Söz konusu tahsil imkânsızlığı, doğrudan Kanundan doğduğundan, yönetim kurulu üyeleri yönünden, 5510 sayılı Yasanın 88’inci maddesinde yer alan “haklı sebep” kavramı kapsamında kabul edilebilecektir. Ancak, 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 1. fıkrasında.

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalıları çalıştıran işveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını ücretlerinden keserek ve kendisine ait prim tutarlarını da bu tutara ekleyerek en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma öder.” hükmü yer almakta olup, önce prime esas kazançlara ilişkin Kurum Tebliği, ardından bu tebliği yürürlükten kaldıran İşveren Uygulama Tebliği, bu süreyi takip eden ayın sonu olarak belirlemiştir.

Bu madde çerçevesinde, erteleme sürecinden öncesine ilişkin prim borçları yönünden, borcun ait olduğu ayı takip eden ay sonu itibariyle tahakkuk ve tediye, dolayısıyla da müteselsil sorumluluk gerçekleştiğinden sonradan şirket yönünden verilen iflasın ertelenmesi kararı üst düzey yöneticinin sorumluluğunu etkilemeyecektir.

Bir başka deyişle; iflasın ertelenmesi süreci öncesine ait prim borçları için şirketin iflasının ertelenmesi, üst düzey yönetici yönünden haklı neden oluşturmayacaktır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı Kurum tarafından davacı adına 2001/4.-2006/4. ayları arası prim ve sair Kurum alacaklarına ilişkin olarak davacı adına düzenlenmiş olan 10 (on) adet ödeme emrinin 31/10/2012 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, eldeki davanın 06/11/2011 tarihinde süresinde açılmış olduğu, davacının dava dışı .... de .... olarak 28/03/1997-02/10/2006 tarihleri arasında şirketin üst düzey yöneticisi olarak sorumluluğunun bulunduğu, dava dışı şirketin iflasının Ticaret Mahkemelerince 15.05.2003, 15.05.2004,15.05.2005 tarihlerinde üç defa ertelendiği,

15.05.2008 tarihinde borçlu şirketin iflasını gerektirir durumun ortadan kalkması nedeniyle iflas ertelemesi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, son olarak da Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilamı ile dava dışı şirketin iflasına karar verildiği ve verilen iflas kararının 10/02/2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; Mahkemece ilgili Kanun'un yürürlük tarihi olan 06/07/2004 tarihi ve sonrasında Kurum'un dava dışı şirkete ait prim borcu ve sair alacaklardan dolayı üst düzey yönetici olan davacı hakkında 10 yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleşmemiş olması nedeniyle davacının sorumluluğuna gidilerek hükmün kurulduğu anlaşılmaktadır. Prim borçlarının ait olduğu dönem itibariyle yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 80. maddesinin 12. fıkrası hükmü gereği, iflasın ertelenmesi kararının davacı yönünden ilgili dönem prim borçlarının ödenmemesinde haklı sebep oluşturduğu, davacının üst düzey yönetici ve yetkili sıfatı ile anılan prim borçlarından dolayı müteselsil sorumluluğunun bulunmadığı gözetilmeden sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular değerlendirilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.