Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/5301 K.2016/54

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/04/1986-31/12/1992 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.04.1986-31.12.1992 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına 01.04.1986 tarihinden itibaren çeşitli işyerlerinden işe giriş bildirgesi verildiği ve hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı ... tarafından 2004 yılı 6.ayından itibaren davacının çalışmasının bildirilmeye başlandığı, davacı ile davalı ... arasında 05.07.2004-31.12.2004 ve 01.04.2005-30.11.2005 tarihleri arasında geçerli, sürekli ve asli görevler için geçici işçi hizmet sözleşmesi imzalandığı, davacı tanıklarının beyanlarına başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı, kesintisiz olarak davalı ... işyerinde çalıştığını beyan ederek eksik bildirilen hizmetinin tespitini talep etmiş ise de ihtilaflı dönemde taşeron olarak faaliyet gösterdiği iddia edilen dava dışı işyerlerinden hizmetinin bildirildiği, bu işyerleri davaya dahil edilmediği gibi, davalı ... ile aralarındaki ilişkinin de yeterince araştırılıp ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, ihtilaflı dönemde davacının hizmetinin bildirildiği işverenlerin usulüne uygun olarak davaya dahil edilmeleri için davacıya süre vermek, bu işverenlerin delillerini bildirmelerini istemek, davalı ... ile aralarındaki ilişkiyi ortaya koymak, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra ve davacının doğrudan davalı ... işçisi olmadığı anlaşıldığı takdirde hizmet tespiti davasında üst işverene husumet düşmeyeceğini de göz önünde bulundurarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.