Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/9301 K.2015/11422

Davacı, 20/04/1998 tarihinden itibaren .... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 20.4.1998 tarihinden itibaren .... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının .... sigortalılığının 20.4.1998 tarihi itibari ile başlatılmasına, 1999 yılının atlanılmasına, 1.5.2001 tarihinden itibaren tekrar .... sigortalılığının başlatılması ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak devamına karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ....’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

.... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. .... sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca 2926 sayılı Kanunda, süresinde kayıt ve tescillerini yaptırmayanların ürün bedellerinden prim kesintisi yapılması nedeniyle tarım Bağ-Kur sigortalılıklarının tespitine karar verilmesi halinde, sigortalılık başlangıç tarihi, prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 20.4.1998, 20.6.2001, 17.5.2002, 20.5.2003, 18.5.2004, 20.5.2005 tarihlerinde prim kesintisinin bulunduğu, 14.10.2010 tarihli başvurusuna istinaden Kurum tarafından 1.6.2001 tarihinden itibaren tescil edildiği ve prim borcunun bulunması nedeniyle 31.1.2002 tarihinde terk verildiği, tekrar 1.5.2008 tarihinde girişinin yapıldığı, 8.10.2012 tarihinde başlayan ziraat odası kaydının olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, yukarıda belirtildiği gibi prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin sürekli olması gerekir. Sürekli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilir. Uyuşmazlık konusu olan 1998 yılında ürün yetiştirilmiş ancak hüküm kısmında 1999 yılının atlanılması derken kararın infaz kabiliyeti ortadan kalkmıştır.

Yapılacak iş, yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu olan dönemlerde prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığını değerlendirilerek gün-ay-yıl belirtilerek infaza elverişli olacak şekilde karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.