Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/9500 K.2015/19092

Davacı, 17.07.2012 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanması gerektiğinin tespitiyle, biriken aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 01/07/1994 tarihinde... sigortalılığının başladığına karar verilen davacının tahsis talep tarihi olan 17.02.2012 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı istemine ilişkindir. Mahkemece; hükümde yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden.

1.10.2008 yılında ziraat odası kaydı başladığı anlaşılşan davacının davalı Kurumca 1998 tarihinde 1994 tarihli tevkifata binaen 1.7.1996 tarihinde resen ... sigortalısı olarak tescil edildiği, davacının bu sigortalılığa ilişkin tüm borçlarını 2008 yılında ödediği, aynı yıl davalı Kurumca davacının 1.7.1996-1.10.2008 tarihleri arasındaki ... sigortalılığuının iptal edildiği, bunun üzerinde davacı tarafından açılan dava ile tarım bağ-kur sigorta başlangının 1.7.1996 olarak tespit edildiği,

bu kararın 06.03.2012 tarihinde onanarak kesinleştiği, bu karara dayalı olarak davalı Kurumca davacının ... sigortalılık süresinin 1.7.1996-31.12.1996 tarihleri arası olarak kabul edildiği, davacının 17.02.2012 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu, Kurumca şartları uymadığı gerekçesi ile talebinin red edildiği anlşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını... kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, davacının 1.7.1994 tarihinde prim kesintisi yapılmasına ve buna dayalı olarak 1.7.1996-31.12.1996 tarihleri arasında tarım bağ-kur sigortalısı sayılmasına rağmen, bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi yapılıp yapılmadığı araştırılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 31.12.1996 yılından sonra prim kesintisi yapılıp yapılmadığı veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılarak, bunlara ilişkin belgeleri getirtmek,buna ilişkin belgelerin bulunamaması halinde davacının zorunlu... sigortalı kabul edildiği süreler dışında kalan dönem dışında ödediği primlerin, ödemeye başladığı tarihlerden sonra karşıladıkları süre kadar davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilerek çıkacak sonuca göre yaşlılık aylığı şartlarını değerlendirmekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.