Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/10136 K.2018/347

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen 2005 yılından 182 gün, 2006 – 2014 yılları arasında 360 gün olmak üzere toplam 3422 gün hizmet süresinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 02.07.2005 ile 01.01.2014 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği,başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde iş yerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işyerinden Kuruma bildirilen çalışma bulunmadığı,... sicil numaralı işyerinin ...(...) adına 14.07.2005-31.03.2010 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu,... sicil numaralı işyerinin ... adına toplantı ve düğün salonu olarak 18.03.2010 tarihinde kanun kapsamına alındığı,dönem bordrolarının dosyada bulunduğu, dinlenen bir kısım bordo tanıklarının davacıyı tanımadığını beyan etmesine rağmen, bir bölümünün de davacının bir süre davalı işyerinde çalıştığını ifade ettiği, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, ... ve ... sicil numaralı işyerleri arasında organik bağ olup olmadığını araştırmak,her iki işyerinin dönem bordrosunda ihtilaflı dönemde kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, emniyet ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği,süresi ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ,düğün salonunda çalışanların kimliklerinin emniyete bildirilip bildirilmediği konusunda araştırma yapmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de davalılar lehine tek vekalet ücreti verilmesi gerektiği halde her iki davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi, davanın 6552 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra, 16.09.2014 tarihinde açıldığı, anılan Kanun'un 64. maddesi gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nun davanın açıldığı tarihte fer'i müdahilliği söz konusu olup Kurum lehine ve aleyhine hüküm kurulması mümkün olmadığından Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.