Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11130 K.2016/15478

Davacı, murisi eşinin sigortalılığının iptal edildiğini belirterek Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, Kurumun eşi olan murisin 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığını iptal eden işleminin ve murisinin yaşlılık aylığını ve kendisine bağlanan ölüm aylığını iptal eden işlemin iptalini istemiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyulup davanın reddine karar verilmişse de,de varılan bu sonuç yerinde değildir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıların murisinin ...

Hurdacılar Odası kaydına istinaden 22.03.1985 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu ... sigortalısı olarak tescil edildiği, 12.2.1985-31.12.1996 tarihleri arasında oda kaydının, 3.11.1976-4.11.1976, 5.12.1980-28.3.1983, 24.8.1993-26.10.1994 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, esnaf ve sicil kaydının bulunmadığı, 1.6.1998 tarihi itibari ile davacının murisine yaşlılık aylığı, 1.3.2001 tarihi itibari ile de davacıya ölüm aylığı bağlandığı,

kurumca oda kayıtlarında yapılan teftiş sonucunda, Diyarbakır Hurdacılar Odası üye kayıtlarının 5.11.1996 tarihli noter onaylı üye defterindeki üye kayıtları esas alınarak düzenlendiği ve davacının 29.5.1998 tarihli tahsis talebine istinaden aylık bağlandığı, 1985-1996 tarihleri arasında sadece oda kaydının bulunduğu, vergi ve sicil kaydının bulunmadığı gerekçesi ile oda kayıtlarının geçersizliğine ve davacının murisinin oda kaydına istinaden kazandığı sigortalılık süresinin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde ile “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.” hükmü getirilmiştir.

Her ne kadar mahkemece bozma doğrultusunda araştırılma yapılıp hüküm kurulmuşsa da, bozma sonrası yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. maddesinin davacı lehine düzenlemeler getirdiği, bu nedenle önceki bozma ilamının taraflar yönünden müktesap hak oluşturmayacağı gözetilmelidir. Somut olayda; yukarıda açıklanan yasal düzenleme uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.