Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11575 K.2018/2445

Davacı, sigortalılığının fiili ve hizmet akdine dayalı olduğunun tespitine, hizmetini yok sayan Kurum işleminin iptaline, sağlık sigortası hizmetlerinden faydalanmasına ve haksız olarak kesilen emekli aylığının kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptali, aylığın kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile ödenmesi ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile “davacının dava dışı ...İsimli iş yerinden 01.01.2007-13.08.2008 tarihleri arasında bildirilen 583 günlük sigortalılık süresinin fiili çalışmaya dayalı sigortalılık süresi olduğundan bu süreyi yok sayan aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, davacının 01.01.2009 tarihindeki hizmetinin 3600 günden az olması ve bu nedenle yaşlılık aylığına hak kazanamadığından bu tarihten itibaren ödenen yaşlılık aylıklarının faizi ile birlikte 46.215,35 TL olarak davacıdan tahsil edilmesi gerektiğinin tespitine, davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine” karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; dava dışı ... Ltd.

Şti. işyerinden davacının 19.07.2006-30.11.2008 tarihleri arasında hizmetinin bildirildiği, söz konusu şirketin vergi mükellefiyetinin 18.03.2008 tarihinde adresinde bulunmaması sebebi ile terkin edildiği, davalı Kurumun 2003 yılı Kasım ayından itibaren prim borçlarının ödenmemesi sebebi ile şirket adresinde denetim yaptığı ve dava dışı şirketin adresinde ikamet eden Hatice Şenocak, komşu işyerinde çalışan ...’un şirketin 2006 sonu 2007 yılı civarında adresinden taşındığını beyan ettiği,

davacının davalı Kurumda dava dışı şirketin Karayolları Genel Müdürlüğünün temizlik işlerini yaptığını ve kendisinin de buraya malzeme taşıma işinde çalıştığını beyan ettiği, ancak davacının ve tanıkların getir götür işi yapıldığını beyan ettiği kurumlarla dava dışı şirketin bir bağlantısının olmadığının tespit edildiği, dava dışı işyerinden sigortası bildirilenlerden bir kısmının fiilen çalışmadığı halde para karşılığında sigortalı gösterildiğini ikrar ettiği, bir kısım sigortalıların da işvereni dahi tanımadığı,

davacının aynı zamanda söz konusu şirketin faaliyette bulunduğu sokaktaki taksi durağında taksi şoförlüğü yaptığı, davalı Kurumdaki beyanında fiilen çalışmadığını para karşılığı sigortalı yapıldığını ikrar eden tanık ...’in mahkemede verdiği ifadesinde dava dışı şirket işyerinde değil de davacının yanında çalıştığı şeklinde beyanda bulunduğu, davalı Kurumun 30.11.2012 tarihli raporu ile dava dışı şirket işyerinden 01.01.2007 tarihinden itibaren yapılan bildirimlerin tamamının iptaline ve şirketin ...sicil numaralı işyerinin 31.12.2006 tarihinde yasa kapsamından çıkarılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, her ne kadar mahkemece davacının dava dışı işyerinde 01.01.2007-13.08.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile varıldığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının hizmetinin bildirildiği şirketin ilgili vergi dairesinden en son hangi tarihte vergi beyannamesi verildiğini sormak, şirket ile ilgili yoklama fişlerini istemek, davalı Kurumun ifadesine başvurduğu Hatice Şenocak ve ...’un beyanlarını almak, dava dışı şirketin faaliyet gösterdiği adresin mülk sahibini tespit edip beyanını almak, hangi tarihe kadar faaliyette bulunulduğunu araştırmak, tanık ...’ın beyanında geçen ... plakalı aracın kime ait olduğu araştırmak, davacının ihtilaflı dönemde aldığı trafik cezalarını getirtmek, şirket adresinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının tespitine karar verilen tarihlerde fiilen çalışıp çalışmadığı konusunda yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Kabule göre de, mahkemece şirketin vergi mükellefiyetinin davalı Kurum raporunda 18.03.2008 tarihinde sona erdiği belirtilmesine rağmen bu tarihin 13.08.2008 tarihi olarak esas alınması da hatalı olmuştur. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.