Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11742 K.2017/1598

Davacılar, Kurum tarafından gönderilen ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava,ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacıların prim borçlarının tahakkuk ettiği dönemde ... Malları Koruma Başkanlığı'nı temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı, ... Malları Koruma Başkanlığı'nın prim ve vergi işlemlerini doğrudan yürütme ve bu alanda emir ve direktif verme yetkisinin bulunup bulunmadığının tespitiyle ... Malları Koruma Başkanlığı'nın pirim borçlarından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesi ve 6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35.maddesi olup, davadaki sorunun bu maddeler ile birlikte değerlendirilerek çözüme kavuşturulması gerektiği ortadadır.

Davanın yasal dayanaklarını oluşturan 5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesinde Kurum'un sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanun'da belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kurum'a karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir. Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları ile öğretide kabul edildiği üzere "üst düzey yönetici" kavramından anlaşılan şirketin mali ve idari konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip özel şekilde kendisine yetki verilen kişidir.

6183 sayılı Kanunun mükerrer 35.maddesine göre ise; amme alacakları ve bu bağlamda davalı Kurumun işveren tüzel kişilerden prim ve diğer alacaklarının, tüzel kişinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde kanuni temsilcilerin mal varlıklarıyla sorumlu olacağı öngörülmüştür.

Öte yandan süresinde ödenmeyen prim ve diğer kurum alacaklarının bizzat Kurumca cebren takip ve tahsil edilebileceği 5510 sayılı Yasa'nın açık hükmü gereğidir. Cebren tahsil ve takip esasları 6183 sayılı Yasa'da gösterilmiştir.

6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35.maddesinde asıl borçlu hakkında yapılan yasal takip ve araştırmalar sonucu kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde yasal temsilcisine ödeme emri çıkarabileceği bildirilmiş ise de 6183 sayılı Yasa 5510 sayılı Yasa'ya göre daha genel bir yasa durumunda olup uygulamada da benimsendiği üzere öncelik Özel Yasa hükümlerine tanınacağından, 5510 sayılı Özel Yasa'nın 88.maddesi karşısında davacıların prim borçlarının ait olduğu dönemlerde Kurum borçlusu ...

Mallarını Koruma Başkanlığı'nın malî ve idarî konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip, ... Mallarını Koruma Başkanlığı'nı özel şekilde temsil ve ilzam yetkisi kendisine bırakılan kimselerden olduğunun tespiti halinde asıl borçlu adına düzenlenmiş ödeme emrinin müteselsil borçlulara tebliğ edilmesinde usulsüzlük bulunamayacağı açık olup davacıların kamu borçlarından dolayı 80.madde kapsamında müteselsilen sorumlu olacağının kabulü gerekir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacılar adına başlatılan takipte, davaya konu Kurum'un prim, işsizlik sigortası prim ve damga vergisi borçlarına ilişkin olarak düzenlenen ödeme emirlerinin en eski tarihli borç döneminin 2010/1, en yeni tarihli borç döneminin 2013/12. dönemine ait olduğu, ödeme emirlerinin davacılara 11.11.2015 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 18.11.2015 tarihinde açıldığı,... Belediye Başkanlığının 20.01.2016 ve 22.10.2015 tarihli yazıları ile davacıların 2009-2011 tarihleri arasında ... Mallarını Koruma Meclisinde görev yaptıkları, davacı ...'nın 05.01.2011 tarihinde ... Mallarını Koruma Başkanlığı görevinden, davacı ...'in ise 22.04.2011 tarihinde ... Mallarını Koruma Meclis üyeliğinden istifa ettikleri anlaşılmaktadır.

... Mallarını Koruma Başkanlığı borcundan dolayı, ... Mallarını Koruma Başkanlığı yönetim kurulu başkanı olan davacı...'nın haklı sebep olmaması durumunda sorumlu olacağı, ... Mallarını Koruma Başkanlığı yönetim kurulu üyesi olan davacı ...'in ise haklı sebep yanında sorumluğun doğması için mali konularda yetkili olması gerekir.

Yapılacak iş. 506 Sayılı Yasa'nın 80.maddesi karşısında davacıların prim borçlarının ait olduğu dönemlerde, yönetim kurulu başkanı olan davacı... yönünden ... Mallarını Koruma Başkanlığının borcu ödemesi gereken tarihlerde borcu ödemek için malvarlığı bulunup bulunmadığı, bu nedenle haklı sebep olup olmadığı; ayrıca yönetim kurul üyesi olan davacı ... yönünden ise Kurum borçlusu ...

Mallarını Koruma Başkanlığı'nın malî ve idarî konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip olup olmadığını, kendisinin Kurum borçlusu ...

Mallarını Koruma Başkanlığı'nı özel şekilde temsil ve ilzam yetkisinin bırakılıp bırakılmadığını, gelir ve gider defterlerinin getirtilerek ve karar defteri işbu dosya içine alınarak para çekmeye ve yatırmaya yetkili olup olmadığı hiçbir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek bir biçimde araştırarak tespit etmek ve Mahkemece sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.