Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11926 K.2018/1913

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davacının temyiz itirazlarının reddine,

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dava, iş kazası sonucu sürekli iş gücü kaybına uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, 41.714,49 TL maddi, 4.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiliile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Somut olayda, Yerel Mahkemece kurulan 04.11.2010 tarih 2005/290 Esas, 2010/668 Karar sayılı karar dava vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 28.06.2012 Gün 2011/1364 Esas 2012/12326 Karar sayılı ilamı ile ... tarafından belirlenen sürekli iş göremezlik oranının (% 19) tespitine dair rapor ile Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucunda sigortalıda oluşan sürekli iş göremezlik oranının % 10 olduğu ,

bu çelişki giderildikten sonra kesinleşen iş göremezlik oranına göre tazminatları yeniden yöntemince belirlemek gerektiğinden ve kabule göre de dava dilekçesinde manevi tazminat talebi için faiz başlangıcı dava tarihi olarak bildirildiği halde HMK'nın 26. maddesindeki taleple bağlılık ilkesine aykırı bir şekilde manevi tazminata kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğundan bahisle bozulmuş,

Mahkemece bozma ilamına uyularak sigortalının sürekli iş göremezlik derecesi çelişki giderilmek suretiyle % 10 olarak belirlenmiş ve bu orana göre davacının zararı hükme esas alınan 09.03.2015 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporu ile 46.533,06 TL olarak belirlenmiş ve bu tutardan sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin tenzili ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği ve mahkemece de bu yönteme göre sonuca gidilerek 41.714,49 TL tutarında maddi tazminata hükmedilmiş ise de 04.11.2010 tarihli ilk hükme karşı davacı tarafın temyizi olmaması ve kararın davalı şirket yararına bozulması nedeniyle hüküm altına

alınan maddi tazminat miktarı davalı şirket yararına usuli kazanılmış hak oluşturmuştur. Mahkemece bu durum dikkate alınarak 04.11.2010 tarihli karar ile hüküm altına alınan maddi tazminat miktarını aşmayacak şekilde karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.