Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/12023 K.2017/5164

Asıl ve birleşen davalar bakımından davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacılar ile davalılardan ... San. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl dosya açısından davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı eş için 25.000,00 TL, davacı çocuk için 12.000,00 TL, davacı anne için 6.500,00 TL, davacı kardeşler için 2.750,00'şer TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı ... Ltd.Şti.'den tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacılar anne ve kardeşlerin maddi tazminat istemlerinin reddine, birleşen ...

1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 2007/301 esas sayılı dosyası açısından, davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı eş için 25.000,00 TL, davacı çocuk için 12.000,00 TL, davacı anne için 6.500,00 TL, davacı kardeşler için 2.750,00'şer TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacılar anne ve kardeşlerin maddi tazminat istemlerinin reddine, birleşen ...

İş Mahkemesi'nin 2015/45 Esas sayılı dosyası yönünden ise, davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sanayi Ltd.Şti., ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacı annenin maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, yerel mahkemenin 13/05/2013 tarihli ilamı ile davacılardan eş ve çocuğun destekten yoksun kalma tazminat taleplerine ilişkin olarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; davacı eş için 10.000,00 TL, çocuk için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ölüm tarihi olan 25.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek ayrı ayrı yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ... ile ...cilik Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı eşe asaleten ve velayeten ödenmesine, davacı eş için 25.000,00 TL, çocuk için 12.000,00 TL manevi tazminatının ölüm tarihi olan 25.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek ayrı ayrı yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ...,... ile ...cilik, Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’ye asaleten ve velayeten ödenmesine,

davacı anne ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın ve 6.500,00 TL manevi tazminatın, davacı kardeşler için ayrı ayrı 2.750,00'er TL manevi tazminatın ölüm tarihi olan 25.11.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ... ile ...cilik San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, davacı kardeşler ... ve ... maddi tazminat istemlerinin reddine karar verildiği, anılan hükmün Dairemiz'in 11/05/2015 tarihli ilamı ile davacı annenin destek kapsamında olmadığı, davacı annenin maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulduğu,

bozmadan sonra davacılar eş, çocuk ve annenin açtığı 2015/45 Esas sayılı dava dosyasının asıl dosya ile birleştiği, yerel mahkemenin temyiz incelemesine konu son kararında asıl ve ilk birleşen dosya açısından bozma dışı kalarak kesinleşen talepler ve ferileri hakkında yeniden hüküm kurduğu anlaşılmaktadır.

Usuli kazanılmış hak kurumu, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Bu açıklamalardan olarak somut olayda, asıl ve birleşen 2007/301 Esas sayılı dava dosyaları açısından davacı annenin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hüküm dışındaki diğer maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümler ferileri ile birlikte bozma dışı kalarak kesinleşmiş olduğundan, mahkemece, bu talepler açısından yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmek gerekirken, kesinleşmiş hükümler konusunda yeniden hüküm kurularak, yeniden kurulan hükümler doğrultusunda harç, yargılama gideri ve vekalet ücretleri belirlemek suretiyle, usuli kazanılmış hakları ihlal edecek şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacı annenin asıl, birleşen 2007/301 Esas ve birleşen 2015/45 Esas sayılı dosyalardaki maddi tazminat istemlerinin reddine, asıl ve birleşen 2007/301 Esas sayılı dava dosyası açısından davacı annenin maddi tazminat istemi hakkında kurulan hüküm dışındaki maddi ve manevi tazminata dair hükümler ferileri ile birlikte kesinleşmiş olduğundan bu hususlar hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2015/45 Esas sayılı dava dosyası açısından davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne karar vermek, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretlerini açıklanan şekilde verilecek karara göre belirlemekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.