Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/12146 K.2018/4151

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 1998 yılı ... ayından 15.03.2010 tarihine kadar davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 13.06.2006-31.03.2007 tarihleri arasında ... nolu işyerinde, 08.06.2007-15.03.2010 tarihleri arasında ... nolu iş yerinde kesintisiz çalışmalarının bildirildiği, ... sicil numaralı işyeri tescil bilgilerinin davalı kurumdan istenmediği, ... numaralı işyerinin davalı şirkete ait olup 16.02.2007 tarihinden itibaren kanun kapsamında olduğu, davalı şirketin 1994 yılında ticaret sicil kaydının başladığı, davacının talep ettiği tarihlerde davalı işverenin talimatları ile ... ... ... 'indeki soğuk demir işinde çalıştığını, aynı şirketin ... ... 'na yapmış olduğu servis işinde şoför olarak çalıştığını, ...

A.Ş. ve diğer büyük mağazalara yemek taşıdığını, yaz aylarında davalı şirkete ait ...larda temizlik ve bakım işleri yaptığını, davalı şirkete ait ...

Çukurundaki işyerinde ve davalının benzer mahiyetteki işlerinde çalıştığını belirttiği, davalı şirketin cevabında, davacının sadece davalı şirket tarafından yapılan ...larda kullanılacak demir doğramaların hazırlanıp işlendiği davalı şirket yetkili temsilcisi İsmail ...'a ait Küçük ... ... nde bulunan demir atölyesinde çalıştırılmak üzere 2006 yılının 6. ayında işe alındığını ve çalıştığı süre içinde sigortalı olarak gösterildiğini, ilgili demir atolyesi davalı şirket ortağı İsmail ... a ait olup davacı burada davalı şirketin işini yaptığı için sigortasının davalı şirketten yapıldığı, ... şirketine ve başka mağazalara yemek taşıma işi ve ...

İlköğretime yapılan servis işlerinin davalı şirket üzerine tescilli işlerden olmayıp davalı şirket bünyesinde yer almayan başka şirketlere ait işyerleri olduğu beyan ettiği, davalı şirket adına davalı kurumda yemekhane, ... malzemesi satışı, soğuk demircilik işyeri tescilleri olmadığı, davalı şirkete ait ... nolu işyerinin 2007/2- 2011/2 arası dönem bordrolarınn gönderildiği, davacının davalı şirkete karşı açtığı işçilik alacakları davasının bir kısım tutanakları dosya içerisine alınıp tamanın istenip incelenmediği, davacı ve davalı tanıkları ile komşu işyeri tanığının dinlendiği,

çelişkili beyanda bulandukları, bir kısım tanıkların da davacının ...lar A.Ş. ünvanlı işyerinde çalıştığını beyan ettikleri, ...lar Turizm... A.Ş. şirketi ile davalı şirketin bir kısım ortakları aynı olup aralarında organik bağ bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının hangi işyerinde ve hangi işveren nezdinde çalıştığı, çalıştığı süreler ve gerçek işverenin kim olduğu tereddüte mahal vermeyecek şekilde ortaya konulmadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Yapılacak iş, davacıya hangi işyerinde hangi sürelerde çalıştığını ve bu sürelerde ücretini kimden aldığını açıklatmak, hizmet akdinin zorunlu unsurlarından olan ücret unsurunun hangi işveren yönünden oluştuğunu ortaya koymak, ... sicil numaralı işyeri dosyasını davalı kurumdan istemek, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerlerine ait dönem bordrolarını davalı kurumdan istemek, bordro tanıklarını dinlemek, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmemesi halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta,

muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp beyanları alınmak suretiyle gerçek işvereni ve çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığını tespit etmek,

dava dışı işverenler nezdinde çalıştığı tespit edildiği takdirde aralarında organik bağ bulunduğu anlaşılan dava dışı işveren/ işverenleri davaya dahil etmesi için davacıya önel vermek ve bu işverenin/ işverenlerin göstereceği delilleri toplamak suretiyle gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasa' nın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra çalışmanın hangi işveren nezdinde, hangi sicil numaralı işyerinde ve hangi sürelerde geçtiğini de açıkça belirterek infaza elverişli şekilde karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.