Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/13113 K.2017/8748

Davacı, hizmetlerinin iptaline dair Kurum işleminin iptali ile 25/08/2014 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 01/05/2008-28/02/2011 tarihleri arasındaki ...sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile tahsis talep tarihi olan 25/08/2014 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazındığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.05.2008 – 28.02.2011 tarihleri arasındaki Bağ-Kur hizmetlerinin iptaline dair kurum işleminin iptali ile davacının tahsis talebinde bulunduğu 25.08.2014 tarihini takip eden 01.09.2014 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 08/10/1990-25/08/2014 tarihleri arasında giriş ve çıkışlarla devam eden 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalarının olduğu, 20/01/1985-30/04/1986 ve 01/08/1987-30/11/1987 tarihleri arasında vergi mükellefiyetinin bulunduğu, 28/02/1985-30/06/2013 tarihleri arasında oda kaydının ve 27/03/1985-25/04/2014 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının olduğu, 20/01/1985 tarihi itibariyle... sigortalılık tescilinin yapıldığı,

prim borcu bulunması nedeniyle 5510 sayılı Yasanın geçici 17. maddesine göre 30/09/1986 tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulduğu ve 01/05/2008 tarihinden itibaren yeniden devam ettirilerek 5510 sayılı Yasanın 4/1-(a) bendi kapsamındaki çalışmalarının başlaması nedeniyle aynı Yasanın 53. maddesine göre 28/02/2011 tarihinde çıkışının yapıldığı, davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında ihya ve yapılandırma talebinde bulunduğu, yapılandırma kapsamında ödediği taksit tutarlarının bulunduğu, 25/08/2014 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu,

Kurum tarafından 60 aydan fazla prim borcu bulunduğu için ... sigortalılığının 30/09/1986 tarihi itibariyle sonlandırıldığının ve 30/04/2008 tarihinden sonra devam eden vergi ya da şirket kadı olmadığından 01/05/2008-28/02/2011 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptal edildiğinin, buna göre de yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli olan prim gün sayısı şartını yerine getiremediğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

.../...

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ...sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Ayrıca, 04/04/2015 tarih ve 6645 sayılı Kanunun 56. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna geçici 63. madde eklenmiş olup “Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur.” hükmü getirilmiştir.

Somut olayda, davacının 5510 sayılı Yasanın geçici 17. maddesi kapsamında durdurulan ve 01/05/2008 tarihinden itibaren devam ettirilen sigortalılık süreleri bakımından 6111 sayılı Yasa kapsamında ihya ve yapılandırma talebinde bulunduğu, bu kapsamda taksit ödemelerinin olduğu dosya kapsamından sabittir. Ancak, yaptığı ödemelere göre ihya ve yapılandırma borçlarının tamamını ödeyip ödemediği, ihyasının ve yapılandırmasının bozulup bozulmadığı ve geçerli olup olmadığı tespit edilememektedir. Bu nedenle, bu durumun belirlenmesi ve ihya kapsamında kısmi ödeme yapılamayacığının dikkate alınarak sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş, ihya ile kısmi ödeme yapılamayacağını ve ihya kapsamında tüm borçların ödenmesi gerektiğini göz önünde bulundurarak davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında yaptığı ödemeler ile ihya ve yapılandırma borçlarını ödeyip ödemediğini ve ihya ile yapılandırmasının bozulup bozulmadığını belirlemek,

5510 sayılı Yasanın geçici 17. maddesine göre yaptığı ihya ile 6111 sayılı Yasaya göre yaptığı yapılandırmasının bozulduğunun anlaşılması halinde ise dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın geçici 63. maddesinden davacının yararlanıp yararlanamayacağını dikkate alarak 2011 yılından sonra yaptığı ödemeler de değerlendirilmek suretiyle sigortalılığının hangi tarih itibariyle sonlandırılması gerektiğini tespit etmek ve sonucuna göre tahsis talep tarihinde yaşlılık aylığı koşullarının oluşup oluşmadığını belirleyip bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....