Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/15798 K.2017/9851

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi, davacılar vekilince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 28/11/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... geldi. Karşı taraf adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, 29/01/2009 tarihli iş kazasında sigortalının vefatı nedeniyle eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; sigortalı ...’ın davalı kooperatifte su ürünlerinin korunması işinde koruculuk görevi yaptığı, davalı kooperatifin sahasında olay tarihinden önce kaçak avlanmaları nedeniyle dava harici ... ve yakınlarının ağlarına el koyma işlemi yapıldığı, sigortalının aynı işyerinde çalışan ...’la beraber olay tarihinde aldıkları ihbar üzerine, kaçak avlandığını tespit ettikleri ...’a müdahale ettikleri sırada, ...’ın silahla ateş etmesi neticesinde sigortalı ... ve iş arkadaşı...’un vefat ettiği, A sınıfı İş güvenliği Uzmanı, Emniyet personeli ve Hukukçudan müteşekkil heyetten alınan 16/10/2015 tarihli kusur raporunda, eylemi gerçekleştiren ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu, davalı işverenin ise kusurusuz olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

İş kazalarında olay, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik İlkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş aktinden doğan işçiyi gözetme ( koruma ) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

.../...

1380 sayılı Su Ürünleri Kanunun 33. maddesine göre “... teşkilatında ve Bakanlığa bağlı su ürünleri ile ilgili teşekküllerde su ürünlerinin, deniz ve içsuların koruma ve kontrolü ile görevlendirilen personel ile emniyet, jandarma, sahil güvenlik, gümrük ve orman muhafaza teşkilatları mensupları, belediye zabıtası amir ve mensupları, kamu tüzel kişilerine bağlı muhafız, bekçi ve korucular ile emniyet ve jandarma teşkilatının bulunmadığı yerlerde köy muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri bu Kanunla ve bu Kanuna istinaden konulan yasaklardan dolayı, bu Kanun kapsamına giren suçlar hakkında zabıt varakası tutmak,

suçta kullanılan istihsal vasıtalarını ve elde edilen su ürünlerini zapt etmek ve bunları 34 üncü madde hükmü saklı kalmak şartı ile adli mercilere teslim etmek; ek madde 3'te yer alan hükümler çerçevesinde idari para cezalarını kesmekle vazifeli ve yetkilidirler.”

İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77. maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 16.06.2004 gün ve 2004/21-365 E.-369 K.sayılı kararı da aynı yöndedir )

Somut olayda, bilirkişi heyetinden alınan 16/10/2015 tarihli kusur raporunda, sigortalının 1380 sayılı Kanun kapsamında kaçak avlanan kişilere karşı zor kullanma yetkisinin bulunduğunun raporda irdelenmediği gibi, davalı kooperatifçe sigortalıya iş sağlığı ve işçi güvenliği eğitiminin verilip verilmediği, davaya konu iş kazasında olduğu gibi olası bir olumsuz durum halinde sigortalının işveren kooperatif yetkilileri ve kolluk kuvvetleri ile temasını sağlayacak teşkilatın kurulup kurulmadığı ve böyle bir durumda sigortalının kendisini koruyucu hangi tedbirlere başvurabileceğinin rapor yerinde yeterince irdelenmeksizin üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle davalı işverenin kusursuz olduğunun tespitine dayalı kusur raporunun hükme esas alınması hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, zararlandırıcı olay tarihinde yürürlükte bulunan İş Kanunu'nun 77. maddesi ile 1380 sayılı Su Ürünleri Kanun’un öngördüğü koşullar ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat göz önünde tutularak, yukarıda işaret olunan şekilde işverenin iş kazasının önlenmesi için alması gereken tedbirlerin neler olduğu, işverenin hangi tedbirleri alıp; hangi tedbrileri almadığının somut şekilde raporda incelenerek kusur oranlarının tespiti açısından dosyanın A Sınıfı İş Güvenliği uzmanlarından oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetine incelettirilerek,

alınacak raporla beraber dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirilemke sureityle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporunu hükme esas alarak yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.