Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16319 K.2018/3791

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının, davalı işyerinde 01.07.2002 tarihinden dava tarihi olan 20.05.2013 tarihine kadar çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davacının 23.09.2002 – 23.05.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalıya ait işyerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; dolmuş durağında ...... olarak çalıştığını beyan eden davacı adına davalı işyeri tarafından düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı ......'a bildirilen çalışma bulunmadığı, davalı derneğin 23.09.2002 tarihinde kurulduğu, ancak 04.12.2008 tarihinde Yasa kapsamına alınarak tescil edildiği, davalı derneğin karar defterinde yer alan 02.07.2007 tarihli kararda; duraklarda fiili ve karşılıksız olarak derneğe hizmet eden davacı, ......

Altınışık, ...... Kurnaz, ..., ...... Tanış, ...... Gökçe, ...... Yalçınkaya ve ...... Ölçer'in oybirliği ile onursal üyeliğe kabul edildiklerinin yazmakta olduğu, davacının şikayeti üzerine ...

İskelesi karşısı ... – ... dolmuş durağında 14.06.2012 tarihinde davalı ...... kontrol memuru tarafından yerel denetim yapıldığı, denetim sonucunda; davacının fiilen çalıştığının tespit edildiği, tutulan tutanakta davacının da imzasının bulunduğu ve 1995 yılından beri çalıştığını beyan ettiği, davalı işverenin imzasının bulunmadığı, sonuç bölümünde; davacının 14.06.2012 tarihli işe giriş bildirgesinin işverenden istenilmesi gerektiğinin, ancak davacının diğer talepleri ile ilgili tespit yapılamadığının ve dava açması gerektiğinin bildirildiği, davacı adına kayıtlı 03.03.2006 tescil ve 27.11.2011 terk tarihli ...

307 ..., ayrıca 17.05.2010 tescil ve 12.04.2012 terk tarihli 9+1 oturma kapasiteli ...... ...... araçlar bulunduğu, davacının vergi kaydı ve ...... sigortalılığı bulunmadığı, ... tanıklarının beyanları arasında davacının davalı dernekte hizmet akti ile mi yoksa dolmuş ...lerinden aldığı yevmiye ile mi çalıştığı husularında çelişki bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan; 6100 sayılı HMK'nın “ ......İlkesi ” başlıklı 26. maddesine göre; ......, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır. Ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. ......in, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

Somut olayda; dava tarihi 20.05.2013 olduğu halde davacının 23.05.2013 tarihine kadar olan hizmetlerin tespitine karar verilmesi, ayrıca; talep edilen dönem içerisinde, davacının ... olarak çalıştığı süreler bulunup bulunmadığı, davacının işvereninin davalı dernek mi yoksa dolmuş ...leri mi olduğu ve davacının tüm gün mü yoksa öğlene kadar mı çalıştığı hususları açıklığa kavuşturulmadan sonuca gidilmesi isabetisiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; talep edilen dönemde davalı derneğe bağlı olarak, davacının çalıştığını beyan ettiği dolmuş hattında çalışan dolmuş ...lerini tespit ederek dinlemek, bu kişilerin özellikle; davacının hangi saatler arasında ve kime bağlı olarak çalıştığı, emir ve talimatları kimden aldığı, çalıştığı dolmuş hattıyla ilgili uygulanacak kurallar bulunup bulunmadığı ve bu kuralların kim tarafından oluşturulduğu, davacının ücretini kimden ve nasıl aldığı,

davacının bir dönem kendi adına ...lük yapıp yapmadığı hususlarında beyanlarını almak, talep edilen dönemde davacı adına dolumuş ya da ... plakası bulunup bulunmadığını araştırmak, davalı derneğin talep edilen döneme ilişkin tüm defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi marifeti ile inceleme yaptırarak; davacı adına ücret ödemesine ve çalışmaya dair kayıt bulunup bulunmadığını tespit etmek ve böylece toplanan deliller değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.