Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/1641 K.2017/4749

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; işverence davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ve Kuruma bildirilen hizmetinin bulunmadığı, nizalı dönemde 01.05.2007-04.06.2007 tarihleri arasında 34 gün ... sicil numaralı ...

Ltd Şti ünvanlı işyerinden bildirim yapıldığı, mahkemece dava dışı şirkete ait işyeri tescil bilgilerine göre, yapılan işin niteliğinin, davalıya ait işyerinde yapılan işin bölüm ve eklentisi olduğu, bu nedenle dava dışı bu şirketin 506 sayılı Yasanın 87.maddesi uyarınca taşeron firma olduğu, davacının dava konusu dönemdeki mevsimlik işteki çalışmasının kesintiye uğramadığı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuşsa da; bu şirket ile davalı işveren arasındaki hukuki ilişkinin açıkça ortaya konulmadığı, bu hususta yeterince araştırma yapılmadığı,

tanıkların dinlendiği ancak nizalı dönemde tanıkların 1015920 sicil numaralı işyerinden bildirimin yapıldığı ve bu işyerinin kime ait olduğunun dosya kapsamından anlaşılmadığı, 2010-2012 yıllara arasında davalı işveren tarafından davacının su dağıtım görevlisi olarak görevlendirildiğine ilişkin görevlendirme yazılarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; tanıkların nizalı dönemde hizmetinin geçtiği işyerinin davalı işverene ait olup olmadığı araştırılmaksızın ve Köy Hizmet Birliği'nden davacının çalışmasına ilişkin kayıtlarının olup olmadığı araştırılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, mahkemece dinlenen tanıkların nizalı dönemde hizmetinin geçtiği 1015920 sicil numaralı işyeri kayıtları getirtilerek davalı işverene ait bir işyeri olup olmadığı tespit edilmeli, bu işyeri ile bağlantısının bulunmaması durumunda, davacının çalışmasını bilebilecek ve davalı işyerinde çalışması bulunan başkaca tanıklar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, giderek Köy Hizmet Birliği'nden davacının davalıya ait işyerinde çalıştığına dair belge bulunup bulunmadığı sorulmalı ve davacının nizalı dönemdeki Tarım Bağ-Kur sigortalılığı da değerlendirilerek çıkacak sonuca karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.