Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16926 K.2017/10774

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 172.897,38 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/12/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici nedenlerle, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, 27/04/2009 tarihli iş kazası sonucu sigortalının maluliyeti nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 122.897,38 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; taraflar arasında daha önce sonuçlanan ... 3. İş Mahkemesi’nin 2013/450 esas, 2014/928 karar sayılı dosyasında: davacının aynı iş kazasından maluliyeti nedeniyle 96.048,39 TL maddi tazminatın, asıl işveren TTK yönünden açılan birleşen dosyadaki taleple sınırlı 1.000 TL olmak üzere davalı ... Madencilik Şirketi ile TTK’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve mütelsilen tahsiline, 50.000 TL manevi tazminatın davalı ... Madencilik Şirketinden tahsiline karar verilmiş, kararın davalı TTK Genel Müdürlüğü tarafından temyizi üzerine dairemizin 15/10/2015 tarih ve 2015/15348 Esas, 2015/18516 Karar sayılı ilamıyla Onanarak kesinleşmiştir.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur".

Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2.maddesinin 6.fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Somut olayda, davacının müteselsil sorumlu davalı asıl işveren TTK Genel Müdürlüğü aleyhine dava açması hukuken olanaklıdır. Ancak bu durumda mahkemece hüküm kurulurken önceki kararda oluşan usuli kazanılmış haklar neticesinde belirlenen tavan zararı aşacak ve mükerrer ödemeyi doğuracak durumlardan kaçınılması gerekecektir. O halde, mahkemece dava konusu zararlandırıcı olay nedeniyle ...

3. İş Mahkemesi’nin 2013/450 esas, 2014/928 karar sayılı dosyasında davacı yararına hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı olan 96.048,39 TL’den önceki kararda davalı aleyhine hükmedilen 1.000 TL’nin mahsup edilerek 95.048,39 TL kadar davalı yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla karar verilmesi gerekirken; yeni hesap raporu esas alınarak ıslah talebini de kapsayacak ve önceki kararda kesinleşen tavan zararı hesabı aşılacak şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.