Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/17852 K.2017/2096

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı, davalılardan Kurum, ... ve ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere,kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2- Davalı Kurum ve diğer davalılar ... ve ...vekillerinin temyiz itirazlarına gelince;

Dava, davacının davalı işyerleri nezdinde 15/09/2002 - 17/07/2011 tarihi arasında kısmi süreli çalıştığının tespiti ile davalı ... tarafından daha önce tescil edilmeyen çalışma sürelerinin tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile “davacının 24/09/2009-18/06/2010 tarihleri arası... Taşeronluğunda, 20/09/2010-30/04/2011 tarihleri arası ... Kuyumculuk Ltd. Şti Taşeronluğunda,... bünyesinde asgari ücretle çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Kurum denetimi sonrası davacı adına 20/09/2010-30/04/2011 tarihleri arasında 1053200 sigorta sicil numaralı davalı ... Kuyumculuk Ltd. Şti. ünvanlı işyerinden kesintisiz ve kısmi süreli ( ayda 10 gün üzerinden ) olarak hizmet bildiriminde bulunulduğu, Milli Eğitim İl Müdürlüğünce ihtilaf konusu dönem içerisinde yemek hizmeti ihalesinin verildiği firmalar ile hizmet sürelerinin Mahkeme'ye bildirildiği, ayrıca davalı işyerleri olan bu firmalarla yapılan hizmet alım sözleşmelerinin dosyaya sunulduğu, yapılan zabıta araştırması neticesi düzenlenen tutanaklar ile alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davacı ve kamu tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; gerek yapılan zabıta araştırması neticesi düzenlenen tutanak gerek ise de duruşmalarda dinlenen tanık beyanlarından davacının hükümde belirtilen süreler içerisinde davalı Okul İdaresinde yemekhane bölümünde kısmî süreli olarak yemek dağıtımı ve bulaşıkçılık faaliyetini yerine getirdiği anlaşılmaktadır. Kaldı ki davacının da istemi davalı Okul işyerinde geçen kısmî çalışmalarının tespiti yönündendir. Hal böyle olunca Mahkemece davalı Okul idaresinde davacının tam gün süreli çalıştığının kabulü ile kurulan hüküm, usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş, davacının 24/09/2009-18/06/2010 tarihleri arası davalı ... Gıda Ltd. Şti. Taşeronluğu, 20/09/2010-30/04/2011 tarihleri arası davalı ... Kuyumculuk Ltd. Şti Taşeronluğu nezdlerinde davalı... bünyesinde, kısmî süreli olarak çalıştığının kabulü ile dosyada yer alan 18/04/2011 tarihli Kontrol Memurluğu Raporunu da değerlendirerek Kurum'a hizmet bildiriminde bulunulan sürelere ilişkin olarak davalı ... Kuyumculuk Ltd.

Şti.nce düzenlenmiş ve Kurum'a verilmiş olan ek bildirge ile dönem bordrolarını Kurum'dan getirtmek, davacı adına davalı işyerlerince yapılmış başkaca hizmet bildiriminin bulunup bulunmadığını araştırmak ve günlük yemek dağıtımı ve bulaşıkçılık faaliyetinin yerine getirilmesi işi için davacının ne kadarlık emek ve çalışma süresi(mesai)ni harcayacağını hiç bir şüpheye yer vermeden tespit etmek ve giderek haftalık ve aylık çalışma sürelerini belirlemek,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususunun bir uzman bilirkişiden alınacak rapor ile kesin olarak ortaya koyduktan sonra Mahkemece çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum ve diğer davalılar ... ve ...vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.