Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/18228 K.2018/4952

Davacı, sigorta primlerinin eksik ödendiğinin tespitiyle, eksik ödenen prim farkının davalı işverenden tahsiline ve sigorta sicil kaydına tesciline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı ile ihbar olunan Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ... vekili ile feri müdahil ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı sırada primlerinni eksik ödendiğinin tespiti ile eksik ödenen prim farkının davalı işverenden tahsili ve sigorta sicil kaydına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/05/1987 tarihinde davalı Belediyede geçici mevsimlik işçi olarak işe başladığı, 22/01/2008 tarihli olur ile sürekli işçi kadrosuna alındığı, 21/10/2011 tarihli Valilik oluru ile de ... bünyesinde sürekli işçi kadrosuna atandığı, 2005-2006-2007-2008 yıllarında davacıya ilave ikramiye ödemeleri, Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı ödemeleri, giyim kuşam ve yakacak yardımları yapıldığı ve bu ödemelerin prime esas kazanca dahil edilmediği anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasanın “Prime Esas Ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, “Sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında:

a) Sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin,

b) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin,

c) İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

Brüt toplamı esas alınır.

(Değişik ikinci fıkra:29/7/2003 – 4958/36 md.) Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, aynî yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır. ./..

506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabında göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır.

Burada ayni yardımlar özellik gösterir. Ayni yardımdan amaç, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan bir yardımdır. Yardımın ayni veya para olarak yapılmasının önemi bulunmamaktadır. Örneğin; işverenin sigortalılarına dağıttığı elbise, ayakkabı, sigortalı çocukları için, kitap, kırtasiye gibi yardımlar, doğrudan aynı nitelik taşımasına karşın bu yardımlar yemek bedeli, taşıt gideri, yakacak bedeli, dikiş ücreti mesken veya sağlık yardımı, öğrenim yardımı türünden nakitte olabilir. Bu tür somut biçimde belli edilmiş bir ihtiyaca yönelik yardımlar ayni yardım olarak kabul edilir ve prim hesabında dikkate alınmazlar.

Somut olayda, davacıya yapılan ilave ikramiye ödemeleri ile Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı ödemelerinin 506 sayılı Yasanın 77/1. maddesi kapsamında prime esas kazanca dahil edilmeleri doğru ise de giyim kuşam ve yakacak yardımlarının söz konusu maddenin 2. fıkrası kapsamında ayni yardım niteliğinde bulundukları anlaşıldığından prime esas kazanca dahil edilmeleri mümkün değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ... vekili ile feri müdahil ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

M.B.