Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/18853 K.2018/3228

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 27.05.2005 – 26.04.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı ile davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki ...... okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 27.05.2005- 26.04.2012 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının davasının, kısmen kabulü ile 02.10.2006 – 10.09.2008 ( bu tarihler dahil ) tarihleri ile 11.12.2011 – 22.04.2012 ( bu tarihler dahil ) tarihleri arasında ......... asgari ücret ile çalıştığının tespitine, davacının 2005 yılındaki çalışmasının tespitine ilişkin talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, davacının diğer dönemlere ilişkin çalışmasının tespitine yönelik talebinin reddine karar verilmişse de eksik araştırma ile varılan sonuç hatalı olmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı ... işyerinde bahçıvan ve ...... olarak çalıştığını belirttiği, ihtilaflı dönemde 22.06.2005- 28.02.2006 tarihleri arası dava dışı 1097785 numaralı işyerinden, 03.03.2006- 01.10.2006 tarihleri arası dava dışı ...... nolu ( .........

Ltd Şti. ünvanlı) işyerinden, 01.05.2010- 10.12.2011 tarihleri arasında ise ...... sicil numaralı davalı işyerinden sigortalı bildirimlerinin bulunduğu, davalı işyerinin 26.04.2010- 31.12.2011 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu, dönem bordrolarında kayıtlı tek çalışanın davacı olduğu, davalı siteye ait bir kısım defter ve kayıtların gönderilerek bilirkişi tarafından incelendiği, ancak dosya içerisine alınmadığı,

bilirkişinin raporunda davacı hakkında sadece 08.10.2008, 04.07.2010 ve 22.04.2012 tarihli kararların bulunduğu belirlenmişse de davacı taraf bilirkişi raporuna itiraz edilerek 2005 yılından itibaren aidat ve elektrik ücretlerini makbuz karşılığı aldığını belirttiği, davacı tarafından 2011/ 5- 6-7- 8- 9- 12, 2012/4. aylarda sitenin kaşesi bulunan davacının imzaladığı maaş ödeme makbuzları ile 2012/2. aya ait yine davacının imzalayıp davalı yönetimin kaşesi bulunan aidatlara ilişkin gider makbuzunun sunulduğu, davalı işverenlikçe 10.12.2011 tarihli davacının iş akdinin feshedildiğine dair tutanak suretinin sunulduğu,

davacının şüpheli olarak alınan 22.02.2016 tarihli C. savcılığındaki beyanında.........

Ltd Şti.' de isimli işyerinde hiç çalışmadığını, 27.4.2005 tarihinde davalı sitede bahçıvan olarak çalışmaya başladığı ve site yöneticisi ...' in işyeri nosu olmadığı için davacıya sigorta yapmadıklarını, kendisini başka bir işyerinden sigortalı yapacaklarını beyan edip bu konuda devam eden dosyası olduğunu savunduğu, davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği, resen komşu işyeri tanığı dinlenmediği, davacının ...... bulunduğu sürelerin araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Somut olayda, davacının çalıştığını iddia ettiği tüm döneme ilişkin resen komşu işyeri tanığı dinlenmeden, davacının ...... bulunduğu süreler araştırılmadan, dava dışı işyerlerindeki çalışmalarının fiili olup olmadığı tespit edilmeden eksik araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının ...... kaldığı süreleri ilgili......ı'ndan sormak, davacının şüpheli sıfatı ile ifadesi alınan ceza dosyasını celp ederek incelemek, davacının ihtilaflı dönemde bildirimi bulunan dava dışı ...... ve ...... sicil numaralı işyerlerinde bildirimi bulunan sürelerle ilgili müfettiş raporu olup olmadığını davalı kurumdan sormak, varsa istemek, davacının bilirkişi raporuna itirazı bulunduğundan davalı siteye ait tüm defter, kayıt ve belgeleri ile aidat ödeme makbuzlarını dosya arasına almak suretiyle bilirkişi tarafından tespit edilenler dışında davacı adına belge olup olmadığını tespit etmek,

dava dışı ...... ve ...... sicil numaralı işyerlerinin dönem bordrolarını getirtip kayıtlı bordro tanıklarını dinleyerek, davacı adına bu işyerinden bildirilen çalışmaların fiili olup olmadığını araştırmak, fiili olduğunun tespiti halinde şimdiki gibi 2005 yılındaki çalışma iddiaları için hak düşürücü süreden red kararı vermek, davalı ... adına iskan ruhsatının ne zaman alındığı,

ne zamandan itibaren davalı sitede ikamet edildiğini araştırıp tespit etmek, davalı ... adına tesis edilen elektrik ve su aboneliklerinin başlangıç tarihlerini belirlemek, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen bahçıvan, güvenlik görevlisi, kapıcı gibi kayıtlı komşu işyeri çalışanları ile komşu apartman sakinleri ve yöneticileri;

yoksa bakkal, market gibi işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihlerini net bir şekilde belirleyerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.