Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/19184 K.2018/3385

Davacılar, murisi ...... Çelik'in 23.11.2001 tarihinde geçirdiği ............sının ......... olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki ...... okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davalıların ......nın ......üne neden olan......nın ......... olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Uyuşmazlık .........nın olduğu tarihte davacının işveren nezdinde çalışıp çalışmadığı ve olay günü yaşanan......nın ......... olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

.........nın tespitine ilişkin davalar 506 sayılı Yasa'nın 11. maddesinden ( 5510 sayılı Yasa'nın 13.maddesinden ) kaynaklanmaktadır.

Anılan maddeye göre, ........., a) ......nın işyerinde bulunduğu sırada, b) işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c) ......nın, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) ......ların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında ......yı hemen veya bedence veya ruhça arızaya uğratan olaylardır.Zararlandırıcı sigorta olayının ......... sayılması için, 1) sigorta olayına maruz kalan kişinin ...... olması,

2) sigorta olayının maddede sayılı sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, sigorta olayının, ......... sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Yapılan işin yürütüldüğü iş yerinde, yapılan iş sırasında ve iş süresi içerisinde gerçekleşmesi gerekir.

506 sayılı Yasanın 2. maddesi; bir ...... akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre ...... sayılacağını, 4. maddesi; bu kanunun uygulanmasında 2. maddede belirtilen ......ları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin işveren olduğunu düzenlemiştir.

Anılan yasanın 11-A maddesinde ise .........nın tanımına ve koşullarına yer verilerek “a) ......nın işyerinde bulunduğu sırada, b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c) ......nın, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) Emzikli kadın ......nın çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e) ......ların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında meydana gelen ve ......yı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olayın ......... olduğu belirtilmiştir.

İş Yasası ve 506 sayılı Yasada “...... akdinin” tanımı yapılmamış olup, ...... Kanunu'nda ...... akdinin tanımı; “...... akdi bir mukaveledir ki onunla............ bir zamanda ...... görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeyi taahhüt eder.” şeklinde yapılmıştır. Bu tanıma göre ...... akdinin unsurları, ücret, zaman ve bağımlılık koşuludur.

Ancak 506 sayılı Yasanın sistematiği ve 2.madde ve devamı maddeleri dikkate alındığında, “ücretin” ...... sayılmanın koşulu olmadığı, “zaman” ve “bağımlılık” unsurlarının ......lık için yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Bağımlılık, ......nın, kendisine verilen işi işverenin emir ve talimatı altında yapmasıdır. ......, işe başladığı andan itibaren işverenin buyruğu altına girer ve bu nedenle işyerinde konulan tüm kurallara ve önlemlere uymak zorundadır. ...... akdi ile istisna, vekalet, hatta taşıma akitleri uygulamada bazen karıştırılabilmektedir.

Bu gibi durumlarda, olayın tüm özellikleri göz önünde tutularak, tarafların gerçek amaçlarını araştırmak ve hangi yoldan ne gibi maksadın gerçekleştirilmek istendiğini saptamak gerekir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ...... ait herhangi bir ......lık kaydının bulunmadığı, ......nın ......ü ile sonuçlanan ............sı olayının 23.11.2001 tarihinde saat 13.10 surlarında...... sınır kapısı istikametinde seyir halinde iken ......nın da içinde bulunduğu ...... ......... araç sürücüsü ...... Adalı yönetimindeki aracın karşıdan gelen araç ile çarpışması şeklinde meydana geldiği, araç sürücüsü ......

Adalı’nın davalı ...’nın oğlu olup aynı ............sında ...... ettiği, davacı vekili tarafından ...... ve davalı işyeri sahibi ile duruşmalarda tanık olarak dinlenilen şahıslara ait ...... hattına ait görüşülen ...... numaralarının kişiselleştirilmiş örneklerinin sunulduğu, ihtilaf konusu dönem içerisinde davalı şirkete ait 3 adet ( ............sicil no lu) işyerinin bulunduğu, Kurum tarafından yapılan inceleme raporu sonucu ............sı olayının ......... olmadığına karar verildiği, ...... adına düzenlenmiş olup davalı işyeri kaydının da yer aldığı ...... bulunduğu,

komşu işyerinin kayıtlı çalışanları ile ihtilaf konusu dönem ......nın çalışmalarına yönelik olarak zabıta araştırmalarının yapıldığı, duruşmalarda davacı, davalı tanıkları ile bordrolu tanıkların dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ............sı olayının davalı işverenin emir ve talimatı ile yürütülmekte olan iş dolayısıyla meydana geldiği hususunun her türlü şüpheden uzak şekilde ortaya koymaksızın yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, öncelikle ............sı olayı ile ilgili olarak yapılan ...... soruşturması ve ...... yargılamasına ilişkin dosyaları getirtmek, olay yeri inceleme tutanağı ve el koyma tutanağında davalı işyeri ile ilgili belge ve kayıtların bulunup bulunmadığını araştırmak, ihtilaf konusu dönem içerisinde ...... ......... aracın kime ait olduğunu belirlemek, davalı şirkete ait ...... işyerine ait kayıtlı çalışanlar ile yapılan işin niteliğine göre ilgili ......

Müdürlüğü’nün davacının çalışmaları hakkında bilgi ve görgü sahibi olabilecek kamu çalışanları tespit edilerek bunların beyanlarına başvurmak ve davacıların murisinin geçirmiş olduğu......nın 506 sayılı Yasa’nın 11. maddesi kapsamında olup olmadığını toplanan tüm delillerle birlikte değerlendirmek ve sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum ve davalı işyeri vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.