Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2759 K.2017/4534

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının ...İlköğretim Okulu'nda 07.09.1998 ile 09.02.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. İlköğretim Okulunda hizmetli olarak çalıştığını beyan eden davacı adına davalı işyerince düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı,okul aile birliği işletme defterinde davacıya 2007 ve 2008 yıllarında ihata duvarı işçiliği,WC ,kapı,lavabo onarımı açıklaması ile yapılan bir kısım ödemelerin görüldüğü,okulda tespiti istenen dönemde sınıf öğretmeni olarak çalışan tanığın,

göreve başladığı tarihten itibaren okulda davacıyı her gün gördüğünü ancak okula gelip gitmesi karşılığı ücret alıp almadığını bilmediğini beyan ettiği,hizmetli olarak çalışan tanığın davacının okula kalorifer tesisatı yapılması ve beton döşenmesi sırasında yevmiye karşılığı geçici olarak çalıştığını belirttiği,müdür yardımcısı tanığın ise davacının özellikle kış dönemlerinde personel yetesizliği nedeniyle belirli süre çalıştığı yönünde beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri okul olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Nitekim, davacının bazı çalışmalarının harcama pusulası düzenlenerek resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Yapılacak iş, davacı ile ilgili şef, amir, müdür gibi yetkili kişileri dinlemek, davacının ücretini nasıl aldığını ortaya koymak, davacıdan bu tarihler arasında ücret ödendiğini kanıtlayan belge olup olmadığını sormak, varsa mahkemeye sunması için süre vermek, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri davalı okuldan istemek, çalıştığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı bir nedene dayanıyor ise ancak bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırmayı genişletmek,

talep edilen dönemde okul müdürü,müdür yardımcılığı yapmış kişiler ile bu dönemde çalıştığı bildirilen okul öğretmeni ve hizmetliler arasından re'sen seçilecek başkaca tanıkları dinleyerek davacının çalışmalarının niteliğine,kapsamına, yaz tatillerinde ve sömestr tatillerinde çalışıp çalışmadığına yönelik beyanlarını almak ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.