Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/3600 K.2016/3962

Davacı, ........1994 -........1998 tarihleri arasında... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı Kurum ve İhbar Olunan ...vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının .../.../1994-.../.../1998 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti tespiti ile birleşen davada Kurum tarafından davacıya yersiz olarak ödenen aylık miktarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı ...'ın davasının KABULÜ İLE; davalı kurumun 02/.../2012 tarihli ve ... nolu işleminin iptaline, davacının .../.../1994- .../.../1998 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 2013/460 esas sayılı birleşen dosyada davacı ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Kuruma verdiği 07/04/2011 tarihli dilekçesi ile ...tarafından yapılan prim kesintilerine göre sigortalılığının yapılmasını istediği, Çukobirlik Elazığ Şubesi tarafından Kuruma yazılan 04/04/2006 tarihli yazıda davacıya ait kesinti dökümünün gönderildiği, buna göre 04/.../1995 tarihi itibariyle davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlatıldığı ve .../07/2007 tarihinde çıkışının yapıldığı, davacının Esnaf Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılık süreleri ile ilgili prim borçlarını yapılandırmasından sonra .../04/1999 tarihinde başlayan sigortalılığı nedeniyle .../04/1999 tarihinde çıkışının yapıldığı,

01/05/2011 tarihi itibariyle 4321 gün Esnaf Bağ-Kur ve 1273 gün Tarım Bağ-Kur olmak üzere toplam 5594 prim gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının Bağ-Kur prim kesintilerinin Kurum hesabına intikal etmediğinin anlaşılmasından sonra ....

Kooperatifine yazı yazıldığı, Kooperatif tarafından Kuruma yazılan .../02/2012 tarihli yazıda davacı adına prim kesinti tutarına rastlanmadığının bildirildiği, davacının prim kesintisi bulunmadığından 04/.../1995-.../04/1999 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ve yaşlılık aylığının iptal edildiği, ... şubelerinden alınan yazılarda davacının prim kesintisi bulunup bulunmadığına dair farklı cevaplar verildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Kanun’un ......ve ...b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir iki yıl dışında süreklilik arz ettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım Bağ-Kur sigortalılığının bulunup bulunmadığı,

kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.

Somut olayda, davacının teslim ettiği ürünlerden dolayı prim kesintisinin bulunduğu anlaşılamamaktadır. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının kabul edilebilmesi için tek başına ürün teslimi yeterli değildir. Sigortalılığın başlatılabilmesi için prim kesintisinin bulunması gereklidir. Prim kesintisine göre sigortalılığın başlatılmasından sonra devam eden yıllarda ürün tesliminin bulunması tarımsal faaliyetin devam ettiğinin göstergesidir. Bu nedenle, davacının prim kesintisinin bulunup bulunmadığının araştırılarak belirlenmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş, ... tarafından Kuruma yazılan 04/04/2006 tarihli yazının ekinde bulunan kesinti dökümünde belirtilen tarihlerin neye göre Kuruma bildirildiğini sormak, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığına esas olabilecek prim kesintisi bulunup bulunmadığını araştırmak, prim kesintisinin olduğunun anlaşılması halinde yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda prim kesintisi ve ürün teslimlerine göre sigortalılık tarihlerini belirlemek, prim kesintisinin olmadığının anlaşılması halinde ise davanın reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı/karşı davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.