Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/384 K.2016/2994

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle yurtdışında ilk işe başladığı 05.01.1986 tarihinde sigorta başlangıcı olduğunun tespitiyle 01.10.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına, ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 05.01.1984 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine, 01.10.2013 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile 01.10.2013 tarihinden itibaren ödenmemiş aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesi tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 05.01.1968 doğumlu olduğu, Türkiye'de 03.08.2013-13.08.2013 tarihleri arasında 11 gün 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında çalışmasının olduğu, 25.09.1984 tarihinden itibaren ...'da ikamet etmeye başladığı, davacının yurtdışı sigortalılık belgesinin dosyada bulunmadığı, 06.08.2013 tarihinde ikamete dayalı 05.01.1986-10.02.2010 tarihleri arasındaki süreyi borçlanma talep ettiği, 06.01.1996-10.02.2010 tarihleri arasındaki 5075 günü 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında borçlanıp 25.09.2013 tarihinde ödediği, 27.09.2013 tarihinde yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu,

Kurumca talebinin reddedildiği bozma ilamından sonra ibraz edilen sigorta süreleri başlıklı belgede 27.01.2003-30.09.2003 tarihleri arasında “sigortadan muaf kısa süreli cüz'i çalışma” kapsamında sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının ...'da ki sigortalılık durumunu gösteren sigortalı hizmet cetveli, TR 4 borçlanma evrakları getirtilmeden, davacının hizmet belgesinde analık sigortası kapsamında olup olmadığı denetlenmeden doğum yaptığı 05.07.1985 tarihine göre 18 yaşını doldurduğu 01.01.1986 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmiş olması hatalıdır.

Bunun yanı sıra 3201 sayılı Yasanın 17/04/2008 tarih ve 5754 sayılı Yasanın 79. maddesi ile değişik 5/1. maddesinde “Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır, bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Davacının borçlanma talep dilekçesinde 05.01.1986 tarihinden itibaren yurt dışında ikamet ettiği süreyi borçlanma talep etmişse de Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelinde yazılı 06.01.1996-10.02.2010 tarihleri arasındaki 5075 günü ihtirazi kayıt koymadan veya cetvelin düzeltilmesine yönelik herhangi bir itirazda bulunmadan ödediği anlaşılmakla davacının borçlandığı sürenin 06.01.1996 tarihinden itibaren başladığı kabul edilmelidir.

Bu durumda davacının yurt dışında sigortalı çalışmasının bulunmaması halinde borçlanılan gün sayısı kadar geriye gidilmek sureti ile tespit edilecek sigorta başlangıç tarihinin 06.01.1996 tarihinin gerisine gidemeyeceği açıktır.

Yapılacak iş, davalı Kurumdan davacının ilgili ülke ... kurumundan alınan ve davacının yurtdışı çalışmalarını gösteren belgeler ile Türkçe tercümelerini istemek, davacının hizmet belgelerinde analık sigortası kapsamında olduğunun belirtilmemesi halinde doğum tarihinin sigortalılık başlangıç tarihinin tespitinde dikkate alınamayacağını göz önünde bulundurmak, Alman rant sigortasına tabi olmamış ise Türkiye'deki sigortalılık başlangıcından borçlanılan gün kadar geriye gidilmek suretiyle sigorta başlangıcını belirlemek, Alman Rant sigortasına tabi olmuş ise,

11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un ile 3201 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin ardından davalı Kurum tarafından çıkarılan 29.09.2014 tarih 2014/27 sayılı Genelge'de ... yaşlılık sigorta rejimine giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edileceği belirtilmiş olduğundan davacının sigortalılık başlangıcını buna göre belirlemek ve davacının yaşlılık aylığı koşullarına haiz olup olmadığını değerlendirmek, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığı tarih itibariyle yabancı ülke mevzuatına tabi çalışması olup olmadığını,

ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alıp almadığını sormak, davacının MERNİS ikamet adresini gösteren kayıtları ve 2013-2014 yılında yurda giriş çıkış kayıtlarını getirtmek ve sonucuna göre davacının yurda kesin dönüş koşulunu yerine getirip getirmediğini de belirleyerek yaşlılık aylığı istemi hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.