Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/5165 K.2017/8227

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1.Mahkemenin 21.12.2015 tarihli ek kararı ile davalı ...' nın temyiz başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı ...' nın cevap dilekçesini vekil aracılığıyla dava devam ederken verdiği ve cevap dilekçesinde vekilin adresi yazılı olduğu halde gerekçeli kararın davalı asile tebliğ edildiği, vekile tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır.

Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiği için artık asile tebligat yapılması mümkün değildir.

Bu açıklamalar ışığında mahkemenin 21.12.2015 tarihli temyiz talebinin reddine dair ek kararının doğru olmadığı anlaşılmakla ek kararın kaldırılarak temyiz incelemesinin yapılmasına karar verilmiştir.

2. Dava; davacının 2005/5- 2007/6. ay arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ile İçişleri Bakanlığı(... Kaymakamlığı) bünyesinde 01.09.2005 tarihi ile 15.01.2007 tarihleri arasında ve 01.08.2007 tarihi ile 30.09.2007 tarihleri arasında dönemin asgari ücreti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 4. maddesinde bu Yasa'nın uygulanmasında 2. maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin "işveren" olduğu bildirilmiştir. 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde ifadesini bulan hizmet tesbiti davaları kural olarak bu ödevi yerine getirmeyen işverene karşı açılmalıdır.

Öte yandan; davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kuruma hizmet bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir.

Somut olayda, davacının çalışmasının davalı kurum dışındaki her iki işveren bünyesinde geçtiğinin tespitine karar vermek suretiyle infazda tereddüt oluşacak şekilde hüküm kurulması, ayrıca davacıya TÜİK' teki çalışmasının bittiği 31.07.2017 tarihinden sonra ücret ya da ücret ödemek amacıyla Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği'nden yardım adı altında ödeme yapıldığına dair belge sunulmadığı halde bu dönem yönünden de kabul kararı verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, 01.08.2007- 30.09.2007 tarihleri arasında davalı kurum dışındaki her iki davalı tarafından davacıya ücret ödenip ödenmediğini sormak ve bu döneme ait ücret bordroları ile puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini davalı kurum dışındaki her iki davalıdan istemek, bu işyerlerinde talep edilen dönemde ve davacının çalıştığını iddia ettiği birimde çalışmış şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişileri dinlemek,

davacının bu dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu konuda davacının beyanını almak, ücretini nasıl aldığını, kim tarafından nasıl ödendiğini sormak, açıklamasını istemek, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak, haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek,

kamu kurumu olan davalı işyerinde ücret alma iddiasının yazılı belgelerle ispat edilebileceğini göz önünde bulundurmak suretiyle davacının çalışmasının başlama ve bitiş tarihleri ile kısmi süreli mi tam süreli mi olduğu, çalışmasının hangi işveren nezdinde geçtiğini tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespit ederek varılacak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.