Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/5931 K.2017/9382

... 2- ... 3- ... Vek. Av. ...

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyeri sahiplerine ait fırın işyerinde 1978-1995 yılları arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile yazıldığı şekilde karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının hizmet tespitine yönelik talebinin yöntemince kanıtlanıp kanıtlanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; 01.01.1978 tarihli işe giriş bildirgesinin davacı adına davalılara ait işyerince düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına intikal ettiği, davacı adına 01.01.1978-31.10.1978, 01.10.1994-05.05.1995, 01.08.1995-31.10.1995 tarihleri arasında 10674 ve 32880 sigorta sicil numaralı davalı işyerince kesintili olarak Kurum'a hizmet bildiriminde bulunulduğu, davacının 02.12.1985-08.07.1987 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı, hükümde bu sürelerin dışlanmış olduğu, davalı işyerine ait ihtilaf konusu dönem bordrolarının getirtildiği, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davacı ve davalı tanıkları ile davalı işyeri bordrolu tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davanın uzun süreli sigortalı hizmetin tespitine ilişkin olduğu anlaşılmakla, tanıkların davacının bu uzun süreli çalışmalarıyla ilgili bilgileri bu güne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumalarının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmemektedir.

Yapılacak iş, bu tür uzun süreli sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi gerekliliği, duruşmalarda dinlenen tanık beyanlarının yetersiz olması nedeniyle, davacının davalılara ait ekmek mamulleri ve fırıncılık faaliyetinde bulunan işyerinde 1978-1995 yılları arasında kesintisiz hizmet sürelerinin tespiti istemi yönünden, mahalli sağlık kuruluşları ile belediye tarafından zaman içinde işyerinde kontrol yapılması ve buralarda kayıtlarının tutulması gerektiği gözetilerek dava konusu dönemi kapsayacak şekilde, bu kuruluşlardaki işyeri ile ilgili kayıtlar ile tutulan tutanakları celbetmek,

belediye tarafından verilen sıhhat cüzdanında belirlenen sıhhi muayenelerinin hangi işyerinde çalışırken yapıldığını belediye ve ilgili sağlık kuruluşlarından araştırmak, fırın işyerinde kayıtlara geçmiş kişiler ile anılan fırından alışveriş yapması muhtemel komşu apartman görevlilerini, bakkal ve benzeri komşu işyeri çalışanlarını re’sen tanık sıfatı ile dinlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı ve davalı Kurum ile davalı işyeri sahipleri vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

...