Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6015 K.2017/7949

Davacı, prim tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının eksik işçilik bildiriminden dolayı davalı Kurumca tahakkuk ettirilen prim borcuyla ilgili olarak yapılan işlemin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, 22.10.2014 tarih 24211461-2060305-5172182 no.lu ... SGK merkezince tanzim edilen prim tahakkuk kararının iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Jandarmanın 15.05.2014 ve 23.07.2014 tarihli tutanaklarına istinaden müfettişlikçe eksik işçilik bildirilmesinin tespit edilmesi üzerine 22.10.2010 tarihinde prim tahakkukuyla ilgili ödeme yazısının 25.10.2010 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının 12.11.2014 tarihinde itirazı ile ünite komisyonunca itirazın 19.11.2014 tarihli karar ile itirazın kısmen kabul- kısmen reddedildiği, redde dair 20.11.2014 tarihli yazının davacıya tebliğ edildiği tarihin sorulmadığı, davanın 27.02.2015 tarihinde açıldığı görülmüştür.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79 ve (5510 sayılı Yasanın 86 ) maddesidir.

İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalının sigorta primleri ve destek primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamı ve prim ödeme gün sayıları ile bu primleri gösteren ve örneği yönetmelikle belirlenen asıl veya ek belgeleri ait olduğu ayı veya dönemi takip eden ayın sonuna kadar Kuruma vermekle ve Kurumca istenilmesi halinde iş yeri kayıtlarını ibraz etmekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren bir ay içinde yazılı olarak Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

İşverenin, sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde, sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisi süresine ilişkin bu fıkrada belirtilen belgelerin aynı süre içinde işverene ait iş yerinden Kuruma verilmesinden işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur.

Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi şarttır.

Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait primler Kurumca re'sen tahakkuk ettirilerek 80 inci madde hükümlerine göre tahsil olunur. Uygulamanın usul ve esasları altı ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.

Fiilen veya iş yeri kayıtlarından tespit edilecek her türlü bilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edilen sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca resen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir.

İşveren, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz tahsilatı, durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili mahkemeye başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması prim borcunun tahsil ve takibini durdurmaz.

Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde 80 inci maddenin prim borcuna ilişkin hükmü uygulanır.

Somut olayda komisyon kararının davacıya tebliğ edilip edilmediği, edilmiş ise davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun araştırılmadığı, öte yandan dava sigortalıların hak alanını ilgilendirdiği halde bunların davaya dahil edilmedikleri anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, 19.11.2014 tarihli komisyon kararının davacıya tebliğ edildiği sürenin kurumdan sorularak dava 1 aylık süre içerisinde açılmadığı takdirde davanın reddine karar vermek, davanın süresi içerisinde açıldığının tespiti halinde ise dava hakkında eksik işçilik bildirimi yapılan kişilerin hak alanını ilgilendirdiğinden bu kişileri davaya dahil ederek beyanları alınıp bildirecekleri delilleri toplamak, bordro tanıklarını dinlemek, gerektiğinde zabıtaca tespit edilecek komşu işyeri çalışanları ya da sahiplerini dinlemek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de nazara alınıp gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.