Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6018 K.2016/14232

Davacı, 15/09/1986-31/12/1994 ve 21/05/1996- 21/05/1999 tarihleri arasında 1479 sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitiyle tahsis talep tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 15/09/1986-31/12/1994 ve 21/05/1996-21/05/1999 tarihleri arasındaki sürelerde 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ve dönem borcunu yatırıp yaşlılık aylığı tahsis dilekçesi için süre verilmesinden sonra tahsis talep tarihinden itibaren yaşlılık aylığı kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davasının kabulü ile davacının 15/09/1986-31/12/1994 ve 21/05/1996-21/05/1999 tarihleri arasında 1479 Sayılı yasa kapsamında sigortalı olduğunun ve 01/12/2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, İB formlarına göre davacının 15/09/1986-31/12/1994 tarihleri arasında ve 21/05/1996 tarihinden itibaren devam eden vergi kaydının, 30/12/1994-11/09/2013 tarihleri arasında şirket ortaklığının, 18/02/1985 tarihinden itibaren devam eden oda kaydının bulunduğu, 29/08/2003 varide tarihli giriş bildirgesine göre 04/10/2000 tarihi itibariyle Esnaf ...sigortalılık tescilinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu....sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu...sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler.

02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

Somut olayda, davacının ... giriş bildirgesinin Kuruma kayıt tarihinin 29/08/2003 tarihi olması sebebiyle 1479 sayılı Yasanın geçici 18. maddesi gereğince sigortalılığının 04/10/2000 tarihinde başlatılması yönündeki Kurum işlemi doğru olup davacının bu tarihten önceki vergi kayıtlarına göre aynı madde gereğince süresinde vergi borçlanması talebinin olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.