Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/6798 K.2016/15318

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 240.493,00TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar ile davalılardan ... ... vekillerince duruşmasız, davalılardan .... vekilince de duruşmalı olarak istenilmesi üzerine Mahkeme 17/03/2016 tarihli ek kararıyla davalılardan ... muhtıraya rağmen temyiz karar harcını yatırmaması nedeniyle temyizinin reddine karar vermiş,

red kararın yine davalılardan ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 20/12/2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılardan .... vekili Avukat ..., ... vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Avukat ... geldiler. Diğer davalılar adına gelen olmadı.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Temyiz olunan karar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434.maddesi gereğince, davalı ... tarafından nispi temyiz harç noksanının süresi içerisinde giderilmemesi nedeniyle, mahkemece temyiz isteminin reddine ilişkindir.

Temyiz isteminin reddine ilişkin karara yöneltilen temyiz dilekçesi süresinde ise de, nispi harç noksanının verilen süre içerisinde giderilmediği anlaşılmakla davalı ... vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacılar ile davalı ... ve davalı ... Ltd. Şti'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

3-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı eş ile davacı çocuk ...'in maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı çocuk ...'in maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, davacı eş ile davacı çocuk ...'in Kurum'a başvurmamış olmaları nedeniyle kendilerine iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanmadığı, davacıların, ölüm tarihin olan 12/06/2012 tarihnden itibaren yasal faiz talep etmiş olmalarına karşın talebin aşılarak 12/06/2009 tarihinden itibaren yasal faize hükmedildiği, davacıların davalı ... şirketine kazayı ihbar ettikleri tarih dava tarihinden önce olmasına rağmen temerrüt tarihi araştırılmadan davalı ... şirketi açısından dava tarihinden itibaren faize hükmedildiği, davalı ... harçtan muaf olduğu halde harçlardan sorumlu tutulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddi ile davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatların tayin ve takrinde bir isabetsizlik yoktur.

Dava nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesine ilişkin olup, davanın bu niteliğinden ötürü, haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir bölümünün hüküm tarihine en yakın tarihteki verilere göre belirlenen tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

Bu bakımdan, davanın niteliği göz önünde tutularak öncelikle hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş kazası nedeniyle gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması, gelir bağlanmış ise, bildirilen miktarın, tazminattan düşülmesi, gelir bağlanmamış ise bu yön, hak sahibinin tazminat hakkını doğrudan etkileyeceğinden hak sahibine; gelir bağlanması için Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı dava açması için önel verilmesinde yasal zorunluluk olduğu açıktır. Başka bir anlatımla, kendisine gelir bağlanmayan hak sahibinin destekten yoksun kalma tazminat isteme hakkına sahip olmayacağı açık-seçiktir.

Somut olayda, zararlandırıcı olayın tahkikat sonucunda Sosyal Güvenlik Kurumunca iş kazası kabul edildiği ve davacı eş ile davacı çocuk ...'e talepte bulunmadıkları için Kurum'ca gelir bağlanmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacı eş ile davacı çocuk ...'e iş kazası sonucu ölüm nedeniyle gelir bağlanması için Kuruma müracaat etmesi, gerektiğinde dava açması için mehil verilerek sonucuna göre karar verilmek gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile eş ve çocuk ...'in maddi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

4-HMK 26. (HUMK. nun 74) maddesi gereğince hakim, kural olarak iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup talepten fazlasına hüküm veremez.

Somut olayda, davacılar 12/06/2012 tarihinden itibaren yasal faiz talep ettiğinden, davalı ... şirketi dışındaki davalılar açısından mahkemece faiz başlangıcının 12/06/2012 tarihi yerine 12/06/2009 tarihinin tespiti hatalı olup bozma nedenidir.

5-Bunun yanında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve 99.maddeleri göre sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Sigortacının sekiz iş günü içerisinde ödeme yapmaması halinde temerrüt gerçekleşir. Sigortacının temerrüde düştüğü hallerde faizin başlangıç tarihi temerrüt tarihi olup, hak sahiplerinin sigortacıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürdüğü kanıtlanamaz ise sigortacının faiz yükümlülüğü dava tarihinden başlar.

Hal böyle olunca, davacıların dava tarihinden önce davalı ... şirketine kazayı ihbar ettiği ve hasar dosyası açıldığı dosya kapsamından anlaşılmakla sigorta şirketinin temerrüt tarihinin yukarıda açıklanan hükümlere göre tespiti ve buna göre davalı ... şirketi açısından faizin başlangıç tarihinin belirlenmesi gerekirken, sigorta şirketinin dava tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması sabetsiz olmuştur.

6-Davalı ... Müdürlüğünün 6001 sayılı yasanın 12/2 maddesi gereğince harçtan muaf olduğu göz ardı edilerek, harca mahkûm edilmesi de ayrıca hatalıdır.

Yapılacak iş, maddi tazminat isteminde bulunan davacılar eş ve çocuk ...'e iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanması için Kurum'a başvurmak üzere süre vermek, başvurunun reddi halinde SGK Başkanlığı'nı hasım göstererek iş kazası sigorta kolundan kendilerine ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespiti davası açması için önel vermek, dava açılması halinde 6100 sayılı HMK'nun 165/2. maddesi gereğince bu dava için bekletici mesele yapmak, kesinleşen mahkeme kararı ile dava reddedilmiş ise davacılar eş ve çocuk ...'in maddi tazminat istemlerinin reddine karar vermek,

başvuru üzerine Kurumca davacı eş ve davacı çocuk ...'e gelir bağlanmış veya açılan tespit davası kabul edilmiş ve kesinleşmiş ise hüküm tarihine en yakın tarihteki veriler gözetilerek anılan davacıların maddi zararını hesaplatırarak,

Kurumca bu davalara bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin davalı işverene rücu edilebilecek kısımını maddi tazminat miktarlarından tenzil ederek çıkacak sonuca göre bir karar vermek, davalı ... şirketi dışındaki davalılar açısından davacıların talepleri ile bağlı olarak faizin başlangıç tarihini belirlemek, davalı ... şirketinin temerrüt tarihinin yukarıda açıklanan hükümlere göre tespitinden sonra sigorta şirketini belirlenen bu tarih göz önüne alınarak faizden sorumlu tutmak, davalı ...'nün harçtan muaf olduğunu dikkate alarak bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacılar ile davalı ... ve davalı ... Ltd. Şti'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.