Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/8218 K.2017/10725

Davacı, yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, biriken yaşlılık aylıklarının ödenmesine, Kuruma borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının yaşlılık aylığını iptal eden davalı Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylıklarının ödenmesi ve davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıya 01.10.2008-12.01.2010 tarihleri arasında 461 gün ... ... sigortalılığı; 01.12.1987-31.07.1989 tarihleri arasında 600 gün Tarım ... ... sigortalılığı ve 2541 gün SSK sigortalılığı olmak üzere toplam 3602 gün sigortalılığı kapsamında 01.02.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, davalı Kurumun 24.03.2015 tarihli işlemi ile 10.11.1979-31.12.1979 tarihleri arasında 25055 sicil numaralı ... Gürbüz işyerinden bildirilen 40 günlük çalışmanın davacıya ait olmadığının ...sigorta sicil numaralı 01.01.1964 ... doğumlu ... isimli başka bir sigortalıya ait olduğunun tespit edilmesi üzerine yaşlılık aylığının iptal edildiği ve ödenen yersiz aylıkların iadesinin istendiği anlaşılmaktadır.

Kısmi yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli şartlar 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesinin (C) fıkrasının (a) bendinde; 23.5.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanacağı şeklinde düzenlenmiştir.

Bunun yanı sıra 05.12.2017 tarihli 30261 sayılı ... Gazete’de yayımlanan ... ... İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin geçici 35.maddesinden de söz etmek gerekir.

“Aylık bağlandıktan sonra prim ödeme gün sayısı eksik olduğu tespit edilenler” başlıklı geçici 35.maddede; “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanuna veya ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylık bağlanmış olanlardan, tahsis talep veya ölüm tarihi itibariyle ilgili kanunlarında öngörülen aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanmayan nedenlerle yerine gelmediği daha sonra anlaşılanların eksik hizmet süreleri;

a) Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanlar, borçlanma talep tarihinde Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilecek prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden eksik hizmet süresi kadar borçlandırılmak,

b) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin tespit edildiği tarih arasında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sigortalılığı bulunanların eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilmek,

c) Birinci fıkranın (a) ve (b) bendi kapsamında süresi olmayanlardan; isteğe bağlı, 2925 sayılı Kanuna tabi, Kanunun ek 5 inci maddesi ile ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki sigortalılıkları tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlere, eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek, suretiyle tamamlatılır.

(2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında olanlar için yeni bir aylık hesabı yapılmaz ve aylık başlangıç tarihi değiştirilmez. (b) ve (c) bentleri kapsamında olanlar için ise aylık bağlanmış olan sigortalılık haline göre eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanır ve yapılacak hesaplamada; devam eden sigortalılık süreleri gün ve kazanç olarak, borçlanılacak süreler sadece prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilir.

(3) Birinci fıkranın (a), (b) veya (c) bentleri kapsamında tahakkuk edecek borç tutarları ile bu madde kapsamında olanlara son aylık ödenen tarihten eksik hizmet süresi kadar geriye gidilerek tespit edilecek sürede yapılmış olan yersiz ödemeler Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir. Ancak bu maddenin yürürlük tarihinden önce aylıkları kesilerek Kanunun 96 ncı maddesi hükümlerine göre yersiz ödenen tutarların tamamı tahsil edilmiş olanlar ile tahsil süreci devam edenlerin ödemiş oldukları tutarlar bu madde kapsamında hesaplanan yersiz ödeme tutarından fazla ise iade ve mahsup edilmez.” denmiştir.

Somut olayda, 10.11.1979-31.12.1979 tarihleri arasındaki sigortalı çalışmanın davacıya ait olmadığının tespit edilmesi karşısında tahsis talep tarihinde 3600 prim ödeme gün sayısı şartı yerine gelmemiş olacağından yaşlılık aylığının iptal edilmesine dair Kurum işleminin yerinde olduğu açıktır. Ancak sözü edilen yönetmelik hükmüne göre davacının davalı Kuruma müracaat etmesi için süre verilmeli ve Kurum işleminin sonucu beklenerek davanın konusuz kalıp kalmayacağı değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.