Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/9520 K.2017/5183

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 20.05.1988 olduğunun ve 1 gün süreyle çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 20.05.1988 olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece,davanın kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanaklarından 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1.fıkrasında; " Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Bu bakımdan bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınarak; davanın kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden ,davacı adına 20.05.1988 tarihli işe giriş bildirgesinin ....Şti. unvanlı 450260 sicil numaralı işyerinden 20.06.1988 tarihinde Kuruma intikal ettiği, dönem bordrolarının dosyada bulunmadığı,mahkemece komşu işyeri araştırması yapılmadığı,davacı tarafından delil olarak dosyaya sunulan 1989 tarihli hayat sigortası ödeme makbuzlarında adres olarak ....Şti. işyeri adresinin görüldüğü anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacı adına işe giriş bildirgesi veren 450260 sicil nolu ....Şti. işyerinin ihtilaf konusu süreye ait dönem bordrolarını Kurumdan isteyerek ,bordro tanıklarını dinlemek,ilgili dönem bordrolarının işverence verilmediğinin Kurum tarafından bildirilmesi,bordro tanıklarına ulaşılamaması veya beyanları ile yetinilmemesi durumunda , ... ilgili il müdürlüğünden, zabıta, emniyet ,vergi dairesi , muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, mahkemece daha önce dinlenen davacı tanıklarının komşu işyeri tanığı niteliğinde olup olmadığını belirlemek bakımından hizmet cetvellerini,vergi kayıtlarını getirtmek, davacının sigorta sicil numarasının Kurumun hangi ünitesince verildiği ve hangi yılın serilerinden olduğunu sormak,

gerektiğinde sigortalı işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olup olmadığını belirlemek amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırmak ,gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.