Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/1076 K.2018/7979

Davacı, davalılardan iş verenlere ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılardan Kurum ve ...Tic.A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 01.03.2000- 01.03.2007 ve 01.12.2009- 05.05.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı halde eksik yatırılan sigorta primlerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, " A-) Davalı ... ... Ltd. Şti.'ye karşı açılan davanın Feragat nedeniyle REDDİNE,

B-)Diğer davalılara karşı açılan davanın kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE;

1-)Davacının 2006 yılında 138 gün, 2009 yılında 30 gün, 2010 yılında 47 gün ve 2011 yılında 74 gün süre ile, toplam 289 gün hizmet akdine dayalı olarak davalı ... İnş.Tur. Nak.Taah.Tic.A.Ş adlı iş yerinde çalıştığının ve bu sürelerin kuruma eksik bildirildiğinin TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE," karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ihtilaflı dönemde bir kısım hizmet bildirimlerinin olduğu, bunlardan bir kısmının davalı işverene ait farklı sicil numaralı işyerlerinden yapıldığı, davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği, tanıkların hizmet cetvelleri istenmediği için bordro tanığı olup olmadıklarının tespit edilemediği, davacının 2006/5. aya ait ücret bordrosu sunduğu, davalı işverence bir kısım imzasız ücret bordroları ile davacının 20.05.2006 tarihinde işe başladığına dair imzalı işe giriş bildirgesi ve 20.05.2006- 10.03.2007 tarihleri arasında şoför olarak çalışıp işten ayrıldığına dair imzalı ibranamenin sunulduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacının primlerinin eksik yatırıldığı kabul edilen 2006 ila 2011 yılları arasında çalıştığı tüm işyerlerine ait işyeri tescil bilgileri ile dönem bordroları istenmeden, davacının davalıya ait hangi işyerinde hangi sürelerde çalıştığı tespit edilmeden, sadece davacı tanık beyanlarına itibarla hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; davacının çalışmalarının hangi inşaat işyerlerinde hangi tarihler arasında geçtiğini davacıya açıklattırmak, bu inşaat işyerlerine ait varsa ihale belgelerini getirtmek, ihalelerin başlama ve bitiş tarihlerini belirlemek, ihaleye başlanmayan zamanlarda işyerinin faaliyetine devam edip etmediğini araştırmak, davacıya bu dönemlerde çalışıp çalışmadığını, çalışıyor ise hangi işyerinde çalıştığını ve ne iş yaptığını açıklatmak, ihtilaflı dönemde ( kabul edilen 2006 ila 2011 yılları arasında) davacının bildirimi olan tüm işyerlerine ait işyeri tescil bilgileri ile dönem bordrolarını davalı kurumdan istemek,

dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer nları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek bu işyerlerinin davalı şirkete ait olup muvazalı olişyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışaarak başka şahıslar adına kayıtlı olup olmadığını, davacının bu inşaatlarda işe başlama ve işten ayrılma tarihlerini, davacının çalışmalarının kesintisiz olup olmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde tespit ettikten sonra sonucuna göre davacının kesintisiz çalıştığı tespit edildiği takdirde davacının hangi işyerinde hangi sürelerde çalıştığına dair infaza elverişli şekilde karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.