Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/2013 K.2018/5199

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum, ... Meşruat Nakliye Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri ile ..., ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 1990/Ocak ile 20.12.2006 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde geçen ve Kurum'a bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemize ait bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesi davanın kısmen kabulü ile “davacı 5501022069120 sigorta sicil nolu davacı ... 'in Ocak 1990- 20/12/2006 tarihleri arasında kesintisiz şekilde davalı ... Meşrubat Nakliye Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti nezdinde” hükümde yazıldığı şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; bozma ilamından sonra ihtilaf konusu dönem içerisinde davacı adına Kurum'a hizmet bildiriminde bulunan işyeri sahiplerinin davaya dahil edildiği, yapılan zabıta araştırması neticesi davacının belirtilen tarihler arasında söz konusu işletmede çalıştığı ancak kaç yıl çalıştığının bilinmediğinin Köy Muhtarı ve mahalle sakinlerince beyan edildiği hususunun tutanağa bağlanmak suretiyle Mahkeme'ye bildirildiği, duruşmalarda davalı işyerinin kısmî dönem çalışanı olan bordrolu tanıklarının dinlenildiği görülmüştür.

Somut olayda; davacının 01.01.1990-31.12.1991 tarihleri arasında geçtiği iddia olunan hizmet süreleri yönünden yetersiz ve denetime elverişsiz tanık beyanları esas alınarak Mahkemece yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. Öte yandan davalı şirketin Kanun kapsamına alınabilecek nitelikte ve faal olduğu tarih olan 21.11.1997 ticaret siciline tescil tarihinden öncesi hizmet dönemi yönünden de davacının tüm çalışmalarının davalı şirkette geçtiğinin kabulü isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 01.01.1990-31.12.1991 tarihleri arası hizmet tespiti istemine ilişkin olarak davacının çalışmalarının geçtiği işyerine ait dönem bordrolarında bordrolu sigortalı çalışan olarak görülen tanıklar duruşmalarda hazır edilerek beyanlarına başvurmak, adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmemesi halinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve böylelikle sürekli ve kesintisiz olduğu tespit edilen hizmet süreleri yönünden infazda tereddüte yol açmayacak şekilde hangi sicil no lu işyeri nezdince, hangi tarihler arasındaki döneme ilişkin hizmet bildiriminde bulunulması gerektiğini net olarak ortaya koyduktan sonra oluşacak sonuca göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, temyiz eden davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.