Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/2331 K.2018/4715

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 12.09.2010-30.10.2012 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyeri nezdinde 12.09.2010-30.10.2012 tarihleri arasında geçen hizmetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesinde “davanın kabulü” ile yazıldığı şekilde karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/ 9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, taraf ehliyeti dava şartlarından olup yargılamanın her safhasında re’sen gözönünde tutulması gerekir.

Hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzel kişi işverene husumet yöneltilmelidir, işveren dışındaki gerçek ya da tüzel kişilere bu davada husumet yöneltilemez.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, bozma ilamından sonra 04.03.2011 tarihinde dava dışı ...’ya ait maden ocağı işyerini işletme ruhsatının davalı işyerince devralındığı, 15.03.2011 tarihinde davalı işyerinin mükellefiyetsiz şube olarak ...’ta faaliyete başladığı, ücret araştırması neticesi alınan yazı cevabının dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davalı işyerinin Kanun kapsamında alındığı tarihten sonraki dönemlerde çalışan bordrolu tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının davalı maden ocağı işyerinde 04.03.2011 tarihli ruhsat devir işleminden önceki dönemde geçen hizmetinin fiili ve gerçek çalışmaya dayanıp dayanmadığının yöntemince ortaya konulmadığı anlaşılmakla Mahkemece yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 12.09.2010-03.03.2011 tarihleri arası döneminde geçen hizmet tespiti istemine ilişkin olarak davacıya davalı maden ocağı işyerinin 04.03.2011 tarihli devir işlemi öncesinde ruhsat sahibi olan dava dışı işyerini davada taraf haline getirilmesi için uygun mehil vermek, dava dışı işyeri sahibinin davalı sıfatıyla savunmasını almak, göstereceği delilleri toplamak, ihtilaflı olan bu dönem yönünden bordrolu tanıkların beyanlarına başvurmak, gerektiğinde zabıta marifetiyle tespit edilecek işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinin işverenleriyle,

bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı işverenler ile komşu işyeri çalışanlarının; aynı konuda tanıklıklarına başvurmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum ve davalı işyeri vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.