Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/283 K.2017/9792

Birleşen ... Mahkemesi 2014/345 E. ve 2014/133 E. sayılı dosyası bakımından;

Davacı, Kurumun 21.11.2013 tarihli ve 1656133 sayılı yaşlılık aylığının kesilme ve yersiz ödeme nedenli borç çıkarma işleminin ve aynı mahiyetteki kurum işlemlerinin iptali ile 01.04.1992 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı birleşen davaların davacısı Kurum ise, sigortalılığın iptali nedeniyle yersiz ödenen yaşlılık aylığının ve sağlık harcamalarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, asıl davanın kabulüne, birleşen davaların reddine karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı- karşı davalı ...’ın tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı- karşı davacı ...vekilinin temyizine gelince;

2-Dava, kurumun 21.11.2013 tarihli ve 1656133 sayılı yaşlılık aylığının kesilme ve yersiz ödeme nedenli borç çıkarma işleminin ve aynı mahiyetteki kurum işlemlerinin iptali ile 01.04.1992 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Birleşen dava, Kurum tarafından sigortalılığın iptali nedeniyle yersiz ödenen maaş ve diğer birleşen dava ise sağlık harcamalarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde yazılı olduğu şekilde asıl davanın kabulü ile birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı ...’ın 01.08.1970 ile 30.06.1987 tarihleri arasında 16 yıl, 11 ay ...'na tabi hizmeti olduğu, 1987 ile 1994 yılları arasında ... da çalışmasının bulunduğu, 10/08/1988 ile 11/09/1988 tarihleri arasında 506 sayılı yasa kapsamında 30 gün çalışmasının olduğu, 01.10.1988 ile 29.02.1992 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalılığının bulunduğu, hizmet birleştirmesi ile 506 Sayılı yasa kapsamında 02.03.1992 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı bağlandığı,

her ne kadar dosyada ki hizmet cetvelinde davacının 30 günlük çalışması iptal edilmemiş olarak görünse de kurumun 26.11.2014 tarihli yazısı ile 10/08/1988 ile 11/09/1988 tarihleri arasında 506 sayılı sigortalılığı ve 01/10/1988 ile 29/02/1992 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalılığının iptal edildiği, davacı ...’ın 10/08/1988 ile 11/09/1988 tarihleri arasında 11 gününün yurt dışında olduğunun dosyada belirtildiği tüm bu nedenlerle yersiz borç ödemesi çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

.../...

Dairemizin 23.06.2016 tarihli bozma ilamında; davacının ...’deki çalışmasının Kurum tarafından iptal edilmediği halde iptal edilmiş gibi yaşlılık aylığına ilişkin talebinin reddi yerinde olmamıştır. Mahkemece, Kurumun davacının isteğe bağlı sigortalılığının iptaline ilişkin işleminin iptali neticesinde yaşlılık aylığı koşullarının da bulunduğu gözetilmeden davanın kabulü birleşen davanın reddine karar verilmesi belirtilmiş ise de bu tespit maddi hataya dayalı olup kurumun 26.11.2014 tarihli yazısı ile 10/08/1988 ile 11/09/1988 tarihleri arasında 506 sayılı sigortalılığının iptal edildiği anlaşılmaktadır. Bu halde dairemizin 23.06.2016 tarihli bozma ilamı maddi hataya dayalıdır. Maddi hataya dayalı bozma ilamları karşı taraf lehine usuli müktesep hak oluşturmaz.

Somut olayda, davacı ...’ın 10/08/1988 ile 11/09/1988 tarihleri arasında 11 gün yurtdışında olduğunun tespitine ilişkin belgeler ve sigortalılığın iptaline ilişkin belgeler getirtilerek, 10/08/1988 ile 11/09/1988 tarihleri arasında çalıştığı işyeri bordro tanıkları da dinlenerek ... deki 30 günlük çalışmalarının fiili olup olmadığı belirlenmeli; 30 günlük çalışmasının iptal edildiği takdirde isteğe bağlı sigortalılığının da iptal olacağı göz önünde bulundurulmalı, 30 günlük çalışmanın bir kısmı iptal edildiği takdirde ise son yedi yıllık süre de 506 sayılı yasa kapsamında 1260 gün şartını sağlayıp sağlamadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı karşı davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

...