Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3189 K.2018/5669

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 1997-2002 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 11.06.1998-31.01.2005 döneminde Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma öncesi aşamada verilen .... İş Mahkemesinin 26.07.2012 tarihli 2009/68E., 2012/757K. numaralı karar ile davacının davasının kısmen kabulü ile. ... yönünden açılan davanın husumet nedeni ile reddine, ... sigorta sicil numaralı davacının davalı iş verene ait kurumda ... Unlu Mamuller San. ve Tic Ltd Şti ünvanlı .... numaralı iş yerinden kuruma bildirilen süreler hariç olmak kaydı ile 01.02.2001 tarihinden 31.05.2002 tarihine kadar asgari ücretle sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitine, 01.02.2001 tarihinden önceki çalışmaların hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiş; bu kararı davalılar temyiz etmiş ise de davacı tarafından temyiz edilmemiştir

Bozmaya uyularak yapılan araştırma sonunda verilen .... İş Mahkemesi' nin 2013/240 E., 2017/191 K. Numaralı 04.04.2017 tarihli temyize konu kararında ise davanın kabulü ile, davacının davalı ... adına işlem gören 25.171.44 sicilde kayıtlı işyerinde 01.01.1997-13.10.1998 tarihleri arasında 642 gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle, 4158044/01 sicildeki ...Unlu Mamüller Ltd. Şti. ye ait fırın işyerinde 14.10.1998-31.05.2002 tarihleri arasındaki dönemde ( bildirimler dışlanarak) 827 gün asgari ücretle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü,mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur.(09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Usuli müktesep hak müessesesi HMK'nda düzenlenmiş olmamakla beraber,Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiş ve geliştirilmiştir. Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur.

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Somut olayda, bozma öncesi verilen kararda davacının hizmet tespitine ilişkin çalışma başlangıcı 01.02.2001 olarak kabul edilip, bu husus davacı tarafından temyiz edilmediğine göre bu durum davalı bakımından usulü müktesep hak oluşturacağından bozma sonrası yapılan araştırmalar da dikkate alınarak bozma öncesi karardaki gibi hüküm kurulması gerekirken davalı yararına oluşan usulü müktesap hakka aykırı hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan, davalı şirketin adı ...Unlu Mamüller Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olduğu halde gerekçeli karar başlığında ...Unlu Mamüller Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.