Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3238 K.2018/5896

Davacı, ... vekili Av.... ile davalı, Sosyal Güvenlik Kurumu vekili Av.... aralarındaki tespit davası hakkında ... 1. İş Mahkemesince verilen 10/09/2015 gün ve 2014/472 Esas, 2015/413 Karar sayılı kararın Onanmasına ilişkin Dairemizin 22/06/2016 gün ve 2015/19355 Esas, 2016/11325 Karar sayılı ilamına karşı davalı vekili tarafından süresi içinde maddi hatanın düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Davalı Kurum vekili 25.04.2017 tarihli dilekçe ile Dairemizin 22.09.2016 Tarih ve 2015/19355 E, 2016/11325 K sayılı onama kararında maddi hata olduğunu belirterek maddi hatanın giderilmesini istemiştir.

İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8/3. maddesi gereğince iş mahkemelerinden verilen kararlara ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu kapalıdır. Ancak; Yargıtay onama ya da bozma kararlarında açıkça maddi hatanın bulunduğu hallerde, dosyanın yeniden incelenmesi mümkündür. Zira maddi yanılgıya dayalı olarak verilmiş onama ya da bozma kararları ile hatalı biçimde hak sahibi olmak, evrensel hukukun temel ilkelerine ters düştüğünden karşı taraf yararına sonuç doğurmamalıdır. Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır.

Maddi yanılgı kavramından amaç; hukuki değerlendirme ve denetim dışında, tamamen maddi olgulara yönelik, ilk bakışta yanılgı olduğu açık ve belirgin olup her nasılsa inceleme sırasında gözden kaçmış ve bu tür bir yanlışlığın sürdürülmesinin kamu düzeni ve vicdanı yönünden savunulmasının mümkün bulunmadığı, yargılamanın sonucunu büyük ölçüde etkileyen ve çoğu kez tersine çeviren ve düzeltilmesinin zorunlu olduğu açık yanılgılardır.

Uygulamada zaman zaman görüldüğü gibi Yargıtay denetimi sırasında, uyuşmazlık konusuna ilişkin maddi olgularda, davanın taraflarında, uyuşmazlık sürecinde, uyuşmazlığa esas başlangıç ve bitim tarihlerinde, zarar hesaplarına ait rakam ve olgularda ve bunlara benzer durumlarda yanlış algılanma sonucu, açık ve belirgin yanlışlıklar yapılması mümkündür. Bu tür açık hatalarda ısrar edilmesi ve maddi gerçeğin göz ardı yapılması, yargıya duyulan güven ve saygınlığı sarsacağı gibi adalete olan inancı ortadan kaldırır ve yok eder.

Bu nedenledir ki; Yargıtay, bugüne değin maddi yanılgının belirlendiği durumlarda soruna müdahale etmiş baştan yapılmış açık maddi yanlışlığın düzeltmesini kabul etmiştir. Kaldı ki kimi açık maddi yanılgıya dayalı ve yanlışlığı son derece belirgin haksız ve adaletsiz sonuçların giderilmesi kamu düzeni açısından zorunludur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2002/10-895 E ve 2002/838 K, 2003/21-425 E ve 2003/441 K sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Somut olayda, daha önce Dairemizce yapılan incelemede; dosya kapsamında, davalı Kurum tarafından davacının yaşlılık aylığından 01.01.2005 – 30.12.2011 tarihleri arasında yapıldığı iddia edilen SGDP kesintilerine dair açık döküm bulunmadığı, davalı Kurum tarafından da davacının yaşlılık aylığından bu tarihler arasında kesinti yapılmadığının bildirildiği, davacının yaşlılık aylığından yapıldığı bildirilen kesintilerin ise hangi döneme ait olduğunun açıkça bildirilmediği, ayrıca;

iş bu dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporunun 3. sayfasında yapılan hesaplamaların da davacının aynı durumda olan eşi ...tarafından açılan davada aynı bilirkişi tarafından düzenlenen raporun 3. sayfasına ait olduğu, UYAP üzerinden yapılan incelemede bu hususun açıkça görüldüğü anlaşıldığından, Dairemiz kararında maddi hata bulunduğu anlaşılmakla.

Dairemizin 22.09.2016 Tarih ve 2015/19355 E, 2016/11325 K sayılı onama kararının KALDIRILMASINA karar verilerek dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

1- Dava; davacının yaşlılık aylığından 01.01.2005 – 30.12.2011 tarihleri arasında fazla ve yersiz alınan sosyal güvenlik destek primlerinin yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; 28.12.2004 – 07.11.2008 tarihleri arasında davacının yaşlılık aylığından kesilen 3.051,40 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının ortağı olduğu...ve İht. Mad. Teks. Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, 28.12.2004 tarihinde tescil edilen 28.12.2004 tarihli ve 11 sayılı ortaklar kurulu kararı ile feshedildiği, ancak daha sonra; ... ASTM'nin 27.06.2008 tarihinde kesinleşen 30.04.2008 tarih ve 2007/235 E, 2008/132 K sayılı kararı ile söz konusu şirketin 07.11.2008 tarihi itibariyle ihya edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda ise; her ne kadar davacının talep ettiği dönemde sosyal güvenlik destek priminden sorumlu olmadığı anlaşılmaktaysa da; davacının yaşlılık aylığından, talep edilen döneme ilişkin SGDP borcu için kesinti yapılıp yapılmadığı açıklığa kavuşturulmadan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun 3. sayfasının davacının aynı şekilde dava açan eşi ...hakkında düzenlenen bilirkişi raporuna ait olduğu dikkate alınmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davalı Kurum'dan; davacının talep ettiği döneme ilişkin olarak davacının yaşlılık aylığından SGDP kesilip kesilmediğini, davacının yaşlılık aylığından kesilen SGDP'lerin hangilerinin hangi döneme ilişkin borca ait olduğunun açıkça ve tek tek bildirmesini istemek ve gelen yazı cevabına göre gerek görülür ise bilirkişi incelemesi yaptırılarak varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece söz konusu fiili ve hukuki gerçekler dikkate alınmadan, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.